Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

Devanagari script

दधीचिरस्थीनि न किं पुरा ददौ जगत्त्रयं किं न ददेऽर्थिने बलिः । दत्तः स्म किं नो मधुकैटभौ शिरो बभूव तार्क्ष्योपि च विष्णुवाहनम्

Transliteration

dadhīcirasthīni na kiṃ purā dadau jagattrayaṃ kiṃ na dade'rthine baliḥ | dattaḥ sma kiṃ no madhukaiṭabhau śiro babhūva tārkṣyopi ca viṣṇuvāhanam

Translation

Chẳng phải xưa kia Dadhīci đã hiến dâng cả xương cốt mình sao? Chẳng phải Bali đã trao ba cõi cho kẻ đến xin sao? Chẳng phải đầu của Madhu và Kaiṭabha đã bị dâng hiến sao? Và chẳng phải Tārkṣya (Garuḍa) đã trở thành chính linh điểu làm tọa kỵ của Viṣṇu sao?

Word by Word

• दधीचिः: Dadhīci (sage)
• दधीचिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दधीचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अस्थीनि: bones
• अस्थीनि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्थि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (rhetorical)

• किम्: indeed?/surely
• किम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: निपातवत् प्रश्न/आक्षेपार्थ (rhetorical ‘indeed?’)

• पुरा: formerly
• पुरा: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• जगत्-त्रयम्: the three worlds
• जगत्-त्रयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगुसमास—‘त्रीणि जगन्ति’

• किम्: indeed?
• किम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: निपातवत् आक्षेपार्थ

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (rhetorical)

• ददे: gave
• ददे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• अर्थिने: to the supplicant
• अर्थिने: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अर्थिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन

• बलिः: Bali (king)
• बलिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• दत्तः: was given
• दत्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोग

• स्म: indeed/then
• स्म: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (अव्यय)
• Form: स्म-निपात (past narrative particle)

• किम्: indeed?
• किम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: निपातवत् आक्षेपार्थ

• नः: our
• नः: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th), बहुवचन (अत्र ‘नः’ = ‘our’)

• मधुकैटभौ: Madhu and Kaiṭabha
• मधुकैटभौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक) + कैटभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; द्वन्द्वसमास

• शिरः: head
• शिरः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• बभूव: became
• बभूव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• तार्क्ष्यः: Tārkṣya (Garuḍa)
• तार्क्ष्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तार्क्ष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• विष्णुवाहनम्: Vishnu's mount
• विष्णुवाहनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘विष्णोः वाहनम्’

Speaker

Agastya (deduced from immediate narrative context of Adhyāya 5)

Visual Art Cues

Scene: A montage-like moral tableau: Dadhīci offering his bones; Bali offering the three worlds to a dwarf-brāhmaṇa; the severed heads of Madhu and Kaiṭabha as trophies of cosmic order; Garuḍa kneeling as Viṣṇu’s mount—each scene illustrating supreme giving and service.

Characters & Entities

• Dadhīci
• Bali
• Madhu
• Kaiṭabha
• Tārkṣya (Garuḍa)
• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Greatness is proven by giving—dāna and self-offering are celebrated as the highest expressions of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly Kāśī: the verse supports the sage’s resolve in the Kāśī narrative by invoking legendary models of sacrifice.

What ritualistic prescription is mentioned?

The principle of dāna (charitable giving/self-giving), illustrated through famous Purāṇic precedents.