Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

Devanagari script

सर्वेषामेव तीर्थानां स्नानाद्यल्लभ्यते फलम् । तत्फलं सम्यगाप्येत नरैर्गंगासिसंगमे

Transliteration

sarveṣāmeva tīrthānāṃ snānādyallabhyate phalam | tatphalaṃ samyagāpyeta narairgaṃgāsisaṃgame

Translation

Mọi quả phúc đạt được do tắm gội và các nghi lễ tại tất cả tīrtha, con người đều thọ nhận trọn vẹn chính quả ấy tại nơi hợp lưu Gaṅgā–Asi.

Word by Word

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), अवधारण ‘only/indeed’

• तीर्थानाम्: of sacred places
• तीर्थानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• स्नानात्: from bathing
• स्नानात्: Apadana/Hetu (Source/Cause/अपादान-हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun referring to फलम्

• लभ्यते: is obtained
• लभ्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म) / also correlates with यत्
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Demonstrative/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; demonstrative with फलम्

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सम्यक्: fully
• सम्यक्: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb) ‘properly/fully’

• आप्येत: may be attained
• आप्येत: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive) ‘may be obtained’

• नरैः: by men
• नरैः: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• गङ्गासिसंगमे: at the Gaṅgā–Asi confluence
• गङ्गासिसंगमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक) + असि (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; तत्पुरुषः: ‘at the confluence of Gaṅgā and Asi’

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā–Asi saṅgama

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Muni within the Kāśī-tīrtha exposition

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathe at the confluence; above the waters appear faint visions of many famous tīrthas (Kedāra, Prayāga, Puṣkara, etc.) dissolving into the single saṅgama as one unified radiance.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Asi
• Gaṅgā–Asi saṅgama
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī’s confluence-tīrtha is presented as a spiritual ‘summary’ of all pilgrimages, focusing devotion into one supremely potent place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā–Asi saṅgama (the confluence of the Gaṅgā and Asi) within Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) and allied tīrtha-rites (snānādi) performed at the confluence.