Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

Devanagari script

सत्वरं यात योगिन्यो मम वाराणसीं पुरीम् । यत्र राजा दिवोदासो राज्यं धर्मेण शास्त्यलम्

Transliteration

satvaraṃ yāta yoginyo mama vārāṇasīṃ purīm | yatra rājā divodāso rājyaṃ dharmeṇa śāstyalam

Translation

Hỡi các Yoginī, hãy mau chóng đến thành Vārāṇasī của ta, nơi vua Divodāsa cai trị vương quốc trọn vẹn theo đúng dharma.

Word by Word

• सत्वरम्: quickly, hastily
• सत्वरम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्वर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• यात: go
• यात: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लोट् (Imperative); मध्यमपुरुष (2nd person); बहुवचन; परस्मैपद

• योगिन्यः: the Yoginīs
• योगिन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन; विशेषण (वाराणसीम्/पुरीम्)

• वाराणसीम्: Vārāṇasī
• वाराणसीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाराणसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन

• पुरीम्: city
• पुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन; अप्पोजिशन (वाराणसीम्)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक/स्थानवाचक (relative adverb: where)

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन

• दिवोदासः: Divodāsa
• दिवोदासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिवोदास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन; नाम (proper noun)

• राज्यम्: kingdom, rule
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन

• धर्मेण: by/with dharma, righteously
• धर्मेण: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन

• शास्ति: rules, governs
• शास्ति: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शास् (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद

• अलम्: fully, sufficiently
• अलम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अलम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; पर्याप्त्यर्थक (particle of sufficiency/adequacy)

Speaker

Śiva (Hara / Vyomakeśa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi audience (frame)

Visual Art Cues

Scene: Śiva issues a direct command to the Yoginīs: depart swiftly to Vārāṇasī, where King Divodāsa rules righteously; the Yoginīs poised for departure.

Characters & Entities

• Śiva
• Yoginīs
• Vārāṇasī (Kāśī)
• King Divodāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even worldly governance becomes sacred when rooted in dharma; Kāśī’s story ties kingship to divine oversight.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vārāṇasī/Kāśī—explicitly named as Śiva’s own city.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a command initiating the next episode involving Yoginī-power and the fate of Kāśī.