Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68
Devanagari script
नातितृप्तः क्षुधार्तो न न विण्मूत्रप्रबाधितः । नाध्वखिन्नो न चिंतार्तो योगं युंजीत योगवित्
Transliteration
nātitṛptaḥ kṣudhārto na na viṇmūtraprabādhitaḥ | nādhvakhinno na ciṃtārto yogaṃ yuṃjīta yogavit
Translation
Người am tường yoga chỉ nên nhập vào yoga khi không quá no, không bị đói hành hạ; không bị bức bách bởi đại tiểu tiện; không mệt vì đường xa, và không khổ vì lo nghĩ.
Word by Word
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
atioverly, excessively
ati:
Viśeṣaṇa (Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootati (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/अतिशयार्थक (excessively)
tṛptaḥsatiated
tṛptaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottṛp (धातु) → tṛpta (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nātitṛptaḥnot overly satiated
nātitṛptaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootna+ati+tṛpta (sandhi)
Formनिषेध + अव्यय ‘अति’ + क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kṣudhāhunger
kṣudhā:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootkṣudhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
ārtaḥdistressed
ārtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootṛ (धातु) → ārta (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पीडित’
kṣudhārtaḥdistressed by hunger
kṣudhārtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṣudhā+ārta (समास)
Formसमासः—तत्पुरुष (तृतीया/हेतु-अर्थ: ‘क्षुधया आर्तः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
viṭfeces
viṭ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeNoun
Rootviṭ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
mūtraurine
mūtra:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeNoun
Rootmūtra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
prabādhitaḥafflicted
prabādhitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpra+bādh (धातु) → prabādhita (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पीडित’
viṇmūtraprabādhitaḥtroubled by bowel/urinary disturbance
viṇmūtraprabādhitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootviṭ+mūtra+prabādhita (समास)
Formसमासः—तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विण्मूत्रप्रबाधितः’ = ‘afflicted by feces/urine (urge/disorder)’
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
adhvanjourney/road
adhvan:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootadhvan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
khinnaḥfatigued
khinnaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootkhid (धातु) → khinna (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘थकित’
adhvakhinnaḥfatigued by travel
adhvakhinnaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootadhvan+khinna (समास)
Formसमासः—तत्पुरुष (तृतीया/हेतु-अर्थ: ‘अध्वना खिन्नः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
ciṃtāworry
ciṃtā:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootcintā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound-member)
ārtaḥdistressed
ārtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootṛ (धातु) → ārta (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ciṃtārtaḥdistressed by worry
ciṃtārtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootcintā+ārta (समास)
Formसमासः—तत्पुरुष (तृतीया/हेतु-अर्थ: ‘चिन्तया आर्तः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
yogamyoga (practice)
yogam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yuṃjītashould practice/engage in
yuṃjīta:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Rootyuj (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘युञ्जीत’ = ‘should engage/practice’
yogavitknower of yoga
yogavit:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyoga+vid (प्रातिपदिक)
Formसमासः—तत्पुरुष (उपपद: ‘योगं वेत्ति’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Skanda
Visual Art Cues
Scene: A yogin prepares: finishes simple meal, washes, settles the body, releases travel-weariness, and sits with a calm, unburdened face.
Characters & Entities
K
Kāśī (Vārāṇasī)FAQs
Moderation and bodily order guard the mind; yoga thrives when urges, fatigue, and anxiety are calmed.
The teaching is set within Kāśī’s Kāśīkhaṇḍa context, presenting practical dharma for seekers.
Practice yoga only when neither overfed nor hungry, free from bodily urges, travel-fatigue, and mental worry.