Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 70

Devanagari script

विभागशीलसंयुक्तो दयावांश्च क्षमायुतः । देवतातिथिभक्तस्तु गृहस्थो धार्मिकः स्मृतः

Transliteration

vibhāgaśīlasaṃyukto dayāvāṃśca kṣamāyutaḥ | devatātithibhaktastu gṛhastho dhārmikaḥ smṛtaḥ

Translation

Người gia chủ được gọi là bậc có đạo khi biết chia phần công bằng, có lòng từ bi, đầy đức nhẫn nhục, và một lòng kính thờ chư thiên cùng tôn trọng khách đến nhà.

Word by Word

• विभागशीलसंयुक्तः: endowed with a habit of sharing
• विभागशीलसंयुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विभाग + शील + संयुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: विभागशीलः (sharing-natured) तेन संयुक्तः (endowed with)

• दयावान्: compassionate
• दयावान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दया + वत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (वतुप्-प्रत्ययान्तः)

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• क्षमायुतः: forgiving
• क्षमायुतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्षमा + युत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: क्षमया युतः (endowed with forgiveness)

• देवताऽतिथिभक्तः: devoted to deities and guests
• देवताऽतिथिभक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देवता + अतिथि + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; द्वन्द्वः: देवताः च अतिथयः च, तेषु भक्तः (devoted to gods and guests)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषणार्थक-अव्ययम् (particle: 'but/indeed')

• गृहस्थः: a householder
• गृहस्थः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गृहस्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• धार्मिकः: righteous
• धार्मिकः: Samjna/Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धार्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्मृतः: is regarded (as)
• स्मृतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः भूतकृदन्तः (PPP used predicatively: 'is considered/remembered'), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A harmonious household shrine scene: the householder offers lamp and flowers to a deity, then turns to welcome a traveler-guest with water for feet and a seat; family members share food portions fairly; a moment of forgiveness is shown by a reconciliatory gesture.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True household righteousness rests on sharing, compassion, forgiveness, and reverence toward gods and guests.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse belongs to Kāśī Khaṇḍa’s dharma instruction; it supports Kāśī’s ideal of sacred hospitality rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Honoring devatās (worship) and atithis (guest-service) as a daily dharmic duty.