Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37

Devanagari script

स्त्रीणां हि परमश्चैको नियमः समुदाहृतः ऽ । अभ्यर्च्य चरणौ भर्त्तुर्भोक्तव्यं कृतनिश्चयम्

Transliteration

strīṇāṃ hi paramaścaiko niyamaḥ samudāhṛtaḥ ' | abhyarcya caraṇau bhartturbhoktavyaṃ kṛtaniścayam

Translation

Đối với phụ nữ, chỉ một quy tắc tối thượng được tuyên dạy: sau khi cung kính lễ bái đôi chân của phu quân đúng phép, hãy thọ thực với quyết tâm vững bền trong kỷ luật ấy.

Word by Word

• स्त्रीणाम्: of women
• स्त्रीणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle/emphasis)

• परमः: supreme
• परमः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (नियमः इति विशेष्ये)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एकः: one
• एकः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• नियमः: rule/observance
• नियमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नियम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• समुदाहृतः: has been declared
• समुदाहृतः: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: सम्-उद्-आ-हृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• अभ्यर्च्य: having worshipped
• अभ्यर्च्य: Kriya (Non-finite/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: अभि-अर्च् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund); अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया

• चरणौ: the two feet
• चरणौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चरण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन

• भर्तुः: of the husband
• भर्तुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• भोक्तव्यम्: is to be eaten (one should eat)
• भोक्तव्यम्: Kriya (Obligation/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त (Gerundive/Obligatory); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be done)

• कृतनिश्चयम्: with firm resolve
• कृतनिश्चयम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत-निश्चय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (भोक्तव्यम् इति)

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A calm dining preparation: wife bows to husband’s feet (abhyarcana with flowers/water), then sits to eat; a small lamp and incense suggest a domestic altar; Kāśī’s sacred ambiance implied through a window view of ghāṭ steps.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It elevates daily acts of reverence and service within marriage as a central religious observance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is specified; the verse belongs to a dharma-teaching section within Kāśīkhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Honoring/worshipping the husband’s feet before taking food is stated as a niyama.