Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 51

Devanagari script

आश्वास्य तौ महादेवः प्रीतः प्रणतवत्सलः । प्राह स्वां मूर्तिमपरां भैरवं तं कपर्दिनम्

Transliteration

āśvāsya tau mahādevaḥ prītaḥ praṇatavatsalaḥ | prāha svāṃ mūrtimaparāṃ bhairavaṃ taṃ kapardinam

Translation

Sau khi trấn an cả hai, Mahādeva—hoan hỷ và thương mến những ai cúi đầu đảnh lễ—liền ngỏ lời với Bhairava, hóa thân khác của Ngài, Kapardin, Đấng có tóc bện rối.

Word by Word

• आश्वास्य: having consoled
• आश्वास्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-श्वस् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘आश्वास्य’ = आश्वासयित्वा/आश्वास्य (having consoled)

• तौ: those two (them)
• तौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन; सर्वनाम

• महादेवः: Mahādeva
• महादेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा-देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; महांश्चासौ देवश्च (कर्मधारय)

• प्रीतः: pleased
• प्रीतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रीत (कृदन्त; प्री धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• प्रणतवत्सलः: affectionate to the bowed (devotees)
• प्रणतवत्सलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रणत-वत्सल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रणतानां वत्सलः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्राह: said
• प्राह: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आह्/अह् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्वाम्: his own
• स्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• मूर्तिम्: form
• मूर्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अपराम्: another
• अपराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• भैरवम्: Bhairava
• भैरवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भैरव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (मूर्तेः विशेषणरूपेण अपि)

• तम्: that (one)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• कपर्दिनम्: Kapardin (the matted-haired one)
• कपर्दिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपर्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कपर्दयुक्तः (epithet of Śiva)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Mahādeva, calm and pleased, reassures Viṣṇu and Brahmā; then turns to address Bhairava—his other form—depicted as fierce yet disciplined, with matted hair (kapardin) and vigilant stance.

Characters & Entities

• Mahādeva (Śiva)
• Bhairava
• Viṣṇu
• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is compassionate to the humble and reveals Bhairava as a purposeful manifestation for cosmic and sacred governance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s sacred order is implied through Bhairava’s role, though the verse itself is a narrative transition.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it introduces Śiva’s instruction to Bhairava that follows.