Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67

Devanagari script

जनलोचनपीयूषा जटातटविहारिणी । जयंती जंजपूकघ्नी जनितज्ञानविग्रहा

Transliteration

janalocanapīyūṣā jaṭātaṭavihāriṇī | jayaṃtī jaṃjapūkaghnī janitajñānavigrahā

Translation

Ngài là cam lộ cho đôi mắt của muôn loài; vui đùa nơi bờ tóc bện (jaṭā) của Śiva. Luôn chiến thắng, Ngài diệt trừ mọi khổ não ác nghiệt và hiển lộ trí tuệ hữu thân trong những ai nương tựa Ngài.

Word by Word

• जनलोचनपीयूषा: nectar for people’s eyes (delightful to behold)
• जनलोचनपीयूषा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक) + पीयूष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (जनानां लोचनानां पीयूषा)

• जटातटविहारिणी: she who roams on the bank of matted locks
• जटातटविहारिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जटा (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक) + विहारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—सप्तमी-तत्पुरुषः (जटातटे विहारिणी)

• जयंती: the victorious one
• जयंती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जयन्ती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जंजपूकघ्नी: slayer of the jaṃjapūka (a demon/evil being)
• जंजपूकघ्नी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जंजपूक (प्रातिपदिक) + घ्नि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (जंजपूकस्य घ्नी/हन्त्री)

• जनितज्ञानविग्रहा: she whose form embodies produced/awakened knowledge
• जनितज्ञानविग्रहा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनित (कृदन्त; √जन् धातु) + ज्ञान (प्रातिपदिक) + विग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (जनितं ज्ञानं यस्याः सा; अथवा जनित-ज्ञानः विग्रहः)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (Kāśī-Gaṅgā)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical frame) / pilgrims-seekers (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Gaṅgā as a radiant goddess emerging from Śiva’s matted locks, flowing past Kāśī ghāṭas; devotees gaze as if drinking nectar with their eyes; a subtle aura of jñāna (light) surrounds those who take refuge.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Kāśī
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Gaṅgā is praised as a living power of purification and awakening—devotion to her leads to inner clarity and wisdom.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s Gaṅgā-tīra (the sacred riverfront of Vārāṇasī) within the Kāśīkhaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated here; it functions as a name-stuti supporting snāna, darśana, and japa by praising Gaṅgā’s power.