Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 19

Devanagari script

अनाथनाथाऽभीष्टार्थसिद्धिदाऽनंगवर्धिनी । अणिमादिगुणाऽधाराग्रगण्याऽलीकहारिणी

Transliteration

anāthanāthā'bhīṣṭārthasiddhidā'naṃgavardhinī | aṇimādiguṇā'dhārāgragaṇyā'līkahāriṇī

Translation

Ngài là chỗ nương của kẻ không nơi nương, ban thành tựu các điều mong cầu, và làm tăng trưởng tình ái thiêng liêng. Ngài là nền tảng của các công đức yoga bắt đầu từ aṇimā; bậc tối thượng trong hàng đáng tôn kính, và là Đấng trừ diệt hư vọng.

Word by Word

• अनाथनाथा: protector of the helpless
• अनाथनाथा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनाथ (प्रातिपदिक) + नाथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अनाथानां नाथा)

• अभीष्टार्थसिद्धिदा: giver of fulfillment of desired aims
• अभीष्टार्थसिद्धिदा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभीष्ट (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (अभीष्टस्य अर्थस्य सिद्धिं ददाति)

• अनङ्गवर्धिनी: enhancer of Ananga (love)
• अनङ्गवर्धिनी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनङ्ग (प्रातिपदिक) + वर्धिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अनङ्गस्य वर्धिनी)

• अणिमादिगुणाधारा: support of qualities like aṇimā
• अणिमादिगुणाधारा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अणिमा (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + आधार (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (अणिमादीनां गुणानाम् आधारः)

• अग्रगण्या: foremost; to be counted first
• अग्रगण्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अग्र (प्रातिपदिक) + गण्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अग्रे गण्या)

• अलीकहारिणी: remover of falsehood
• अलीकहारिणी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अलीक (प्रातिपदिक) + हारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (अलीकं हरति)

Speaker

Skanda (contextual attribution within Kāśīkhaṇḍa dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (Kāśī) as Siddhi-dāyinī

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Gaṅgā as guardian-mother stands at the riverbank, granting boons; around her appear symbolic aṇimā etc. as subtle lights; a veil of falsehood dissolves as her waters flow.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Aṇimā (siddhi)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha is not merely physical: Gaṅgā supports inner transformation—truthfulness, attainment of aims, and yogic refinement.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā in Kāśī, revered as a living support for spiritual attainments within the sacred city’s pilgrimage framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated directly; the verse implies that contact with Gaṅgā (snāna, ācamana, stuti) is connected with siddhi and purification.