Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 47

Devanagari script

एकः सर्वगुणावासस्त्वेकः सर्वकलानिधिः । एकः सर्वोत्तमो यस्मात्ततो यः पुरुषोत्तमः

Transliteration

ekaḥ sarvaguṇāvāsastvekaḥ sarvakalānidhiḥ | ekaḥ sarvottamo yasmāttato yaḥ puruṣottamaḥ

Translation

Chỉ một mình Ngài là nơi nương tựa của mọi đức hạnh; chỉ một mình Ngài là kho tàng của mọi nghệ thuật và năng lực. Vì Ngài là bậc tối thượng trên hết thảy, nên được xưng là Puruṣottama, Đấng Tối Thượng.

Word by Word

• एकः: one; single
• एकः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: eka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः

• सर्वगुणावासः: abode of all virtues
• सर्वगुणावासः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक) + āvāsa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां गुणानां आवासः)

• तु: indeed; but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (emphatic/contrastive particle)

• एकः: one
• एकः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: eka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः

• सर्वकलानिधिः: treasury of all arts
• सर्वकलानिधिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + kalā (प्रातिपदिक) + nidhi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वासां कलानां निधिः)

• एकः: one
• एकः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: eka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः

• सर्वोत्तमः: the best of all
• सर्वोत्तमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (सर्वेषु उत्तमः)

• यस्मात्: from whom/which; because
• यस्मात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; सर्वनाम; हेत्वर्थे (because of which/whom)

• ततः: therefore; then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; तस्मात्-प्रभवम् (therefore/then)

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• पुरुषोत्तमः: the Supreme Person
• पुरुषोत्तमः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: puruṣa (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुरुषाणाम् उत्तमः)

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis at Naimiṣāraṇya (typical)

Visual Art Cues

Scene: A devotional tableau of Puruṣottama as the radiant, all-accomplished Lord—serene yet majestic—while sages or divine beings offer stuti in a Kāśī setting.

Characters & Entities

• Puruṣottama (Viṣṇu, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Supreme is the single source and fullness of all virtues and capacities; recognizing this anchors devotion and right understanding.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is theological; the surrounding Kāśīkhaṇḍa context links such realization to Kāśī’s sanctifying spiritual discourse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; it defines a devotional-theological identification (Puruṣottama).