Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

Devanagari script

हित्वा मोहं महाद्रोहरोपणं मतिघातिनम् । अत्यंतमंधीकरणमंधतामिस्रदर्शकम्

Transliteration

hitvā mohaṃ mahādroharopaṇaṃ matighātinam | atyaṃtamaṃdhīkaraṇamaṃdhatāmisradarśakam

Translation

Hãy từ bỏ mê vọng (moha), thứ gieo trồng đại phản trắc, giết chết năng lực phân biệt, làm trí tuệ trở nên đần độn tột cùng, và khiến người chỉ thấy bóng tối của vô minh mù lòa.

Word by Word

• हित्वा: having abandoned
• हित्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Converb/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: हा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययकृदन्त) — gerund ‘having abandoned’; from √हा

• मोहम्: delusion
• मोहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative (2nd), Singular

• महा-द्रोह-रोपणम्: planting/instilling great treachery
• महा-द्रोह-रोपणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + द्रोह (प्रातिपदिक) + रोपण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; समासः: तत्पुरुष ‘महान् द्रोहः’ (कर्मधारय-भाव) + ‘द्रोहस्य रोपणम्’ (षष्ठी)

• मति-घातिनम्: mind-destroying
• मति-घातिनम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मति (प्रातिपदिक) + घातिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; समासः: तत्पुरुष ‘मतिं घातयति’ (upapada/कर्म-तत्पुरुष)

• अत्यन्त-मन्धीकरण-मन्धतामिस्र-दर्शकम्: showing the utterly blinding darkness
• अत्यन्त-मन्धीकरण-मन्धतामिस्र-दर्शकम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अत्यन्त (अव्यय/प्रातिपदिक) + मन्धीकरण (प्रातिपदिक) + मन्ध-तामिस्र (प्रातिपदिक) + दर्शक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; समासः: बहुपद-तत्पुरुष (विशेषण-विशेष्यभाव) ‘अत्यन्तं मन्धीकरणं’ + ‘मन्धतामिस्रं दर्शयति’

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvija addressee / pilgrim audience

Visual Art Cues

Scene: A lamp-lit corridor leading to a Śiva shrine; a pilgrim steps away from a swirling black fog labeled ‘moha’ that tries to cover the lamp of discernment; the fog contains faint images of betrayal and confusion.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Moha destroys discrimination and leads to harmful actions; spiritual life requires clarity and freedom from delusion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate verse is ethical-philosophical; within the Kāśī-khaṇḍa it functions as preparation for receiving Kāśī’s liberating teaching.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external rite is stated; the prescription is inner renunciation of delusion through discernment.