Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

Devanagari script

यामं भुक्त्वा तथाग्नेयीं ज्वलंतीं विरहादिव । लवंगैलामृगमदचंद्रचंदनचर्चिताम

Transliteration

yāmaṃ bhuktvā tathāgneyīṃ jvalaṃtīṃ virahādiva | lavaṃgailāmṛgamadacaṃdracaṃdanacarcitāma

Translation

Trải qua một canh, phương Đông-Nam bừng cháy như lửa ly biệt; rồi được xức điểm bằng đinh hương, bạch đậu khấu, xạ hương, long não và đàn hương—tựa như được làm mát và trang sức.

Word by Word

• यामम्: a watch of time (a yāma)
• यामम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: याम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘याम’ = प्रहर/कालखण्ड

• भुक्त्वा: having enjoyed/experienced
• भुक्त्वा: पूर्वकालक्रिया (Absolutive; prior action)
• Type: Verb
• Root: √भुज् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/त्वान्त)

• तथा: thus, then
• तथा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• आग्नेयीम्: the south-eastern (Agneya) direction
• आग्नेयीम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आग्नेयी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘आग्नेयी’ = आग्नेय-दिक्/दक्षिणपूर्वा दिशा

• ज्वलन्तीम्: blazing
• ज्वलन्तीम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √ज्वल् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• विरहात्: from separation
• विरहात्: अपादान (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: विरह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन

• इव: as if
• इव: उपमा (Simile marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमावाचक निपात (comparative particle)

• लवङ्गैला-मृगमद-चन्द्र-चन्दन-चर्चिताम्: smeared/anointed with clove, cardamom, musk, camphor, and sandal
• लवङ्गैला-मृगमद-चन्द्र-चन्दन-चर्चिताम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: लवङ्ग + एला + मृगमद + चन्द्र + चन्दन + चर्चित (प्रातिपदिक; चर्चित = √चर्च्, क्त-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—पूर्वपदेषु द्रव्याणां द्वन्द्वसमाहारः, ततः ‘चर्चित’ इति क्तान्तेन सह तत्पुरुषभावः: ‘लवङ्ग-एला-…-चन्दनेन चर्चिता’

Speaker

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa default dialogue-frame, verse-context narration)

Visual Art Cues

Scene: The south-eastern quarter is imagined as a woman heated by viraha, then cooled and adorned with clove, cardamom, musk, camphor, and sandal—fragrance clouds mingle with dawn light.

Characters & Entities

• Āgneyī diś (SE quarter)
• Agni (implied)
• Cooling fragrances (camphor, sandal)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The cosmos is portrayed as ritually beautified at dawn—suggesting that auspicious time naturally invites purity, fragrance, and worshipful order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the backdrop; the verse focuses on dawn’s cosmic adornment rather than naming a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; the imagery echoes pūjā-upacāras (sandal, camphor, perfumes) used in worship.