Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 98
Devanagari script
कनिष्ठेष्वधिकं दृष्ट्वा सावर्ण्यादिषु नो यमः । कदाचिद्रोषतो बाल्याद्भाविनोर्थस्य गौरवात्
Transliteration
kaniṣṭheṣvadhikaṃ dṛṣṭvā sāvarṇyādiṣu no yamaḥ | kadācidroṣato bālyādbhāvinorthasya gauravāt
Translation
Thấy sự ưu ái lớn hơn dành cho các em như Sāvarṇi, Yama đôi khi vì tính trẻ con mà nổi giận, và coi trọng hậu quả sẽ đến về sau.
Word by Word
कनिष्ठेषुamong the younger (brothers)
कनिष्ठेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकनिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (plural)
अधिकम्more; excessive
अधिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); विशेषणम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund), पूर्वकालिकक्रिया
सावर्ण्यादिषुamong Sāvarṇya and others
सावर्ण्यादिषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसावर्ण्य + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (plural); 'आदि'समासः (सावर्ण्य-आदि)
नःof us; our
नः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (plural); सर्वनाम
यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)
कदाचित्at some time; once
कदाचित्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
रोषतःfrom anger
रोषतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (singular)
बाल्यात्from childishness; due to youth
बाल्यात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootबाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (singular)
भाविनःof the future; impending
भाविनः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootभाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (singular); विशेषणम् (अर्थस्य)
अर्थस्यof the matter/meaning
अर्थस्य:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (singular)
गौरवात्from heaviness/importance; due to gravity
गौरवात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootगौरव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (singular)
Speaker
Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Yama, still youthful, watches the mother’s greater affection toward younger brothers (Sāvarṇi etc.); his posture tightens, brows knit, a sense of impending outburst.
Characters & Entities
Y
YamaS
SāvarṇiFAQs
Anger born of immaturity arises from perceived injustice; dharma requires discernment and restraint.
None; the verse is part of a moral-psychological narrative within Kāśīkhaṇḍa.
None.