Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 58

Devanagari script

अस्माकं मंदभाग्यत्वाद्यदि नैव करिष्यति । तदातत्तीर्थ संस्पर्शादस्मत्तृप्तिर्भविष्यति

Transliteration

asmākaṃ maṃdabhāgyatvādyadi naiva kariṣyati | tadātattīrtha saṃsparśādasmattṛptirbhaviṣyati

Translation

“Nhưng nếu vì phận bạc của chúng ta mà người ấy không làm, thì chỉ cần chạm vào thánh địa ấy thôi, sự thỏa mãn của chúng ta cũng sẽ thành tựu.”

Word by Word

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध (genitive: of us)

• मंदभाग्यत्वात्: due to (our) ill-fortune
• मंदभाग्यत्वात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: मन्द-भाग्य-त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति, एकवचन; हेतौ/अपादान (ablative of cause: due to)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्तबोधक (conditional: if)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis: indeed/just)

• करिष्यति: will do
• करिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् लकार; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (then)

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Determiner/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद-निर्देशक (that)

• तीर्थ: sacred ford/place
• तीर्थ: Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग (in compound with ‘संस्पर्शात्’)

• संस्पर्शात्: from the touch/contact
• संस्पर्शात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: सम् + स्पृश् (धातु) → संस्पर्श (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति, एकवचन; हेतौ/अपादान (from/by the contact)

• अस्मत्: our
• अस्मत्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-सम्बन्धार्थे समासपूर्वपद (our); ‘तृप्तिः’ इत्यस्य विशेषण

• तृप्तिः: satisfaction
• तृप्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तृप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्तृ (of ‘भविष्यति’)

• भविष्यति: will occur/be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् लकार; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Skanda (deduced; reporting the ancestors’ words within the narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Candroda-tīrtha

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Ancestral figures speak with a tender, resigned tone about their ‘ill fortune’; a pilgrim, perhaps unable to perform full rites, simply touches the pond’s water, and a wave of light reaches the pitṛs.

Characters & Entities

• Candroda-tīrtha
• pitṛs (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A supremely sanctified tīrtha can confer benefit by contact alone, revealing the compassionate potency of sacred geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Candroda-tīrtha in Kāśī (the tīrtha being discussed).

What ritualistic prescription is mentioned?

Even if tarpaṇa is not performed, touching/visiting the tīrtha is said to bring ancestral satisfaction—though the ideal remains to do the rites.