Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 98

Devanagari script

इति चिंतयतस्तस्य भानुरस्ताचलं गतः । एतस्मिन्नेव समये कश्चिन्माहेश्वरो नरः

Transliteration

iti ciṃtayatastasya bhānurastācalaṃ gataḥ | etasminneva samaye kaścinmāheśvaro naraḥ

Translation

Đang khi chàng nghĩ như vậy, mặt trời đã lặn về núi Asta. Ngay đúng lúc ấy, một người đàn ông sùng kính Maheśvara (Śiva) bỗng hiện đến.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)

• चिन्तयतः: of (him) thinking
• चिन्तयतः: Sambandha (Genitive absolute/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु) → चिन्तयत् (शतृ-कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ); षष्ठी एकवचन (genitive singular)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (genitive singular)

• भानुः: the sun
• भानुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भानु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (nominative singular)

• अस्ताचलम्: the western mountain
• अस्ताचलम्: Karma (Goal object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त (प्रातिपदिक) + अचल (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (अस्तस्य अचलः); पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (accusative singular)

• गतः: went / had gone
• गतः: Kriya (Verbal action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (nominative singular); कर्तरि प्रयोग (used predicatively)

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (locative singular)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle)

• समये: at the time
• समये: Adhikaraṇa (Time locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: समय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (locative singular)

• कश्चित्: someone
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (nominative singular)

• माहेश्वरः: a devotee of Maheśvara
• माहेश्वरः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: माहेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (adjectival noun: 'devotee of Maheśvara')

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (nominative singular)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narrative, typically Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The sun sinks; the sky reddens; at the very moment of dusk a Śiva-devotee appears, carrying purpose and quiet sanctity, as if summoned by the hour.

Characters & Entities

• Sūrya (Bhānu)
• Maheśvara (Śiva)
• Māheśvara devotee

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In moments of uncertainty, divine aid often arrives through devotees; sacred narratives emphasize providence working via the righteous.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the implied sacred setting; the verse highlights the presence of Śiva’s devotees within Kāśī’s sanctified landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse introduces a Māheśvara figure, setting up Śaiva worship themes.