Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 95

Devanagari script

यायजूके कुले जन्म क्वक्व मे व्यसनं तथा । अहो बलीयान्स विधिर्भाविकर्मानुसंधयेत्

Transliteration

yāyajūke kule janma kvakva me vyasanaṃ tathā | aho balīyānsa vidhirbhāvikarmānusaṃdhayet

Translation

Sinh trong dòng họ yāyajūka của bậc tế tự—vậy mà tai ương này đã đến với ta nơi đâu, bằng cách nào! Ôi, định mệnh thật mạnh hơn; nó lần theo sợi chỉ của nghiệp sẽ trổ quả về sau.

Word by Word

• यायजूके: in the Yāyajūka (family/clan)
• यायजूके: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: यायजूक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (qualifying कुले)

• कुले: in a family
• कुले: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• जन्म: birth
• जन्म: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• क्व: where
• क्व: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रश्नवाचक (where)

• क्व: where (on the other hand)
• क्व: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: अव्यय, पुनरुक्ति (emphatic repetition)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; मम (of me)

• व्यसनम्: misfortune, calamity
• व्यसनम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: व्यसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तथा: thus
• तथा: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (thus/so)

• अहो: alas!
• अहो: भावप्रकाशक
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: अव्यय, विस्मय/खेदसूचक निपात (exclamation)

• बलीयान्: stronger, more powerful
• बलीयान्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: बलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तुलनात्मक (comparative): बलीयान् (stronger)

• सः: that (he/it)
• सः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विधिः: fate, ordinance
• विधिः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भाविकर्म: future karma
• भाविकर्म: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: भावि (कृदन्त-प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: भावि कर्म (future deed/karma)

• अनुसन्धयेत्: would pursue/bring about
• अनुसन्धयेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: अनु+सम्+धा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: धा (to place/attend), उपसर्ग: अनु+सम्; अर्थ: अनुसन्धत्ते/अनुसन्धयेत् (would follow/trace)

Speaker

Skanda (narrating to Agastya, Kāśīkhaṇḍa frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The youth gestures to his sacred thread and priestly markers, then looks upward in helpless lament, as if confronting the unseen law of karma.

Characters & Entities

• karma
• vidhi
• yāyajūka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Social status or birth does not cancel karma; one must respond through dharma and right effort even amid destiny’s pressure.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse; it is part of the Kāśīkhaṇḍa’s larger Kāśī-centered spiritual narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.