Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 82

Devanagari script

गृहाणेमं स्वतनयं पार्षदे शंकराज्ञया । याहि स्वभवनं वत्स ब्रुवतीति स कर्दमः

Transliteration

gṛhāṇemaṃ svatanayaṃ pārṣade śaṃkarājñayā | yāhi svabhavanaṃ vatsa bruvatīti sa kardamaḥ

Translation

“Này vị tùy tùng, theo lệnh của Śaṅkara, hãy nhận lại chính con trai của ngươi. Hỡi đứa trẻ yêu dấu, hãy về nhà mình,” Kardama nói như vậy.

Word by Word

• गृहाण: take
• गृहाण: Kriya (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद; मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचन

• इमम्: this
• इमम्: Karman (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• स्वतनयम्: your own son
• स्वतनयम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व-तनय (प्रातिपदिक; components: स्व + तनय)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: 'स्वः तनयः' (one's own son)

• पार्षदे: O attendant
• पार्षदे: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: पार्षद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• शंकराज्ञया: by Śaṅkara's command
• शंकराज्ञया: Karana (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: शंकर-आज्ञा (प्रातिपदिक; components: शंकर + आज्ञा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष: 'शंकरस्य आज्ञया'

• याहि: go
• याहि: Kriya (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद; मध्यम-पुरुषः, एकवचन

• स्वभवनम्: to your own house
• स्वभवनम्: Gati/Karman (destination as object)
• Type: Noun
• Root: स्व-भवन (प्रातिपदिक; components: स्व + भवन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: 'स्वं भवनम्'

• वत्स: dear child
• वत्स: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• ब्रुवती: saying
• ब्रुवती: Karta (agent of speaking)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु) → ब्रुवत् (कृदन्त)
• Form: शतृ (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्तिसूचक अव्यय (quotative particle)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कर्दमः: Kardama
• कर्दमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्दम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Kardama

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kshetra (Śaṅkara’s domain)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya sages (frame)

Visual Art Cues

Scene: Kardama, calm and authoritative, instructs the attendant to return the child to his home by Śaṅkara’s command; the scene shifts from danger to reassurance and closure.

Characters & Entities

• Śaṅkara (Śiva)
• Pārṣada/Gaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace restores what is lost, and the devotee responds with relief, order, and tenderness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī, where Śaṅkara’s command ensures protection and rightful restoration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the aftermath of Śiva’s intervention.