Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27

Devanagari script

लुब्धकस्तद्धने लुब्धः क्षुद्रस्तन्निधनोद्यतः । स रुरोध तमध्वानमग्रे गत्वाऽतिगूढवत्

Transliteration

lubdhakastaddhane lubdhaḥ kṣudrastannidhanodyataḥ | sa rurodha tamadhvānamagre gatvā'tigūḍhavat

Translation

Một kẻ thợ săn hèn mọn, tham lam của cải ấy và toan tính diệt trừ ngài, đã đi trước rồi chặn con đường, rình rập như kẻ ẩn mình thật kín.

Word by Word

• lubdhakaḥ: hunter
• lubdhakaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: lubdhaka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• tat-dhane: in/for that wealth
• tat-dhane: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम) + dhana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (tasya dhane)

• lubdhaḥ: greedy
• lubdhaḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: lubdha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• kṣudraḥ: base/petty
• kṣudraḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: kṣudra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• tat-nidhana-udyataḥ: intent on his killing
• tat-nidhana-udyataḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: tad (सर्वनाम) + nidhana (प्रातिपदिक) + udyata (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (tasya nidhane) + कर्मधारय/तत्पुरुषः (nidhane udyataḥ)

• saḥ: he
• saḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• rurodha: blocked/stopped
• rurodha: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: rudh (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• tam: that
• tam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• adhvānam: path/road
• adhvānam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: adhvan (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• agre: in front/ahead
• agre: Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: agra (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणम् (locative used adverbially)

• gatvā: having gone
• gatvā: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु)
• Form: कृदन्तम्; क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिकक्रिया

• ati-gūḍha-vat: as if very hidden
• ati-gūḍha-vat: Adhikarana (Manner/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ati (अव्यय) + gūḍha (प्रातिपदिक) + vat (मतुप्-सदृश)
• Form: उपमानार्थक-अव्यय (adverbial 'like'); अतिगूढ इव

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Āviṃdhyāṭavī route-zone (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A hunter-bandit crouches ahead on the road, partially hidden by foliage and rocks, eyes fixed on imagined wealth; the road narrows, tension rising.

Characters & Entities

• lubdhaka (hunter)
• adhvan (road)
• Piṅgākṣa (implied target)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Greed turns a livelihood into adharma; exploiting sacred routes and travelers is portrayed as a grave moral fall.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśīkhaṇḍa pilgrimage road-network is the focus; the verse dramatizes threats against sacred travel.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is narrative description introducing an adharma-driven obstruction.