Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

Devanagari script

इति स्तुवंतस्त्वन्योन्यं जग्मुः सर्वे यथागतम् । विश्वानरं समापृच्छ्य संप्रहृष्टतनूरुहाः

Transliteration

iti stuvaṃtastvanyonyaṃ jagmuḥ sarve yathāgatam | viśvānaraṃ samāpṛcchya saṃprahṛṣṭatanūruhāḥ

Translation

Như vậy, họ ca tụng lẫn nhau rồi tất cả ra đi như lúc đã đến. Sau khi cáo biệt Viśvānara, thân họ rùng mình vì hỷ lạc, lông tóc dựng lên.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणार्थक (indeclinable; quotative/"thus")

• स्तुवन्तः: praising
• स्तुवन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु) → स्तुवत् (कृदन्त प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (masc. nom. pl.)

• तु: indeed/and then
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle; but/indeed)

• अन्योन्यम्: mutually, to one another
• अन्योन्यम्: Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: anyonya (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् परस्परार्थे अव्ययप्रयोग (used adverbially: "mutually"); द्वितीया एकवचनरूपेण अव्ययवत् (acc. sg. form used adverbially)

• जग्मुः: went
• जग्मुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (3rd pl. perfect)

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (masc. nom. pl.)

• यथा-आगतम्: as they had come; in the same manner as before
• यथा-आगतम्: Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + आगत (कृदन्त प्रातिपदिक; आ-गम् धातु, क्त)
• Form: अव्ययीभावसमास; अव्ययवत् प्रयोग (adverbial compound)

• विश्वानरम्: Viśvānara (name)
• विश्वानरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विश्वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (masc. acc. sg.)

• समापृच्छ्य: having asked (leave)
• समापृच्छ्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-प्रच्छ् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया (having asked/taken leave)

• संप्रहृष्ट-तनूरुहाः: with hairs standing on end (thrilled)
• संप्रहृष्ट-तनूरुहाः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सं-प्र-हृष् (धातु) → संप्रहृष्ट (कृदन्त; क्त) + तनूरुह (प्रातिपदिक; तन्/तनु + रुह)
• Form: बहुव्रीहिसमास (whose body-hairs are thrilled); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (masc. nom. pl.), विशेषणम् (qualifier of सर्वे/स्तुवन्तः)

Speaker

Skanda (narration to Agastya, per Kāśīkhaṇḍa convention)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A small assembly of pilgrims/sages in Kāśī, hands folded, exchanging praises; they bow to Viśvānara and depart along a ghat-path, bodies shown with subtle goosebumps indicating joy.

Characters & Entities

• Viśvānara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True praise and sacred association culminate in inner joy (rapture), even as one returns to ordinary life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader context is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśīkhaṇḍa, though this verse itself names Viśvānara rather than a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; it describes taking respectful leave (samāpṛcchā) after a sacred encounter.