Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 59

Devanagari script

लेभे सर्वमिदं विप्रा अहो तीर्थस्य वैभवम् । इदं तीर्थं महापुण्यं महा दारिद्यनाशनम्

Transliteration

lebhe sarvamidaṃ viprā aho tīrthasya vaibhavam | idaṃ tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ mahā dāridyanāśanam

Translation

“Hỡi các vị vipra (Bà-la-môn), người ấy đã đạt được tất cả điều này—thật lạ lùng thay uy nghi của tīrtha! Tīrtha này đại phước, và là bậc tiêu trừ nghèo khổ lớn lao.”

Word by Word

• लेभे: obtained
• लेभे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘obtained’

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘all’

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• विप्राः: O brāhmaṇas
• विप्राः: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा-बहुवचन (हे विप्राः)

• अहो: ah!
• अहो: Sambandha/Exclamation
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: विस्मयादिबोधक निपात

• तीर्थस्य: of the sacred ford
• तीर्थस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• वैभवम्: glory, grandeur
• वैभवम्: Karma/Predicate (कर्म/विधेय)
• Type: Noun
• Root: वैभव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karma/Predicate
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तीर्थम्: sacred place
• तीर्थम्: Karma/Predicate
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• महापुण्यम्: greatly meritorious
• महापुण्यम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महा + पुण्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः ‘महच्च तत् पुण्यम्’

• महा: great
• महा: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (अत्र ‘नाशनम्’ इत्यस्य विशेषणं—महान्/महद् अर्थे)

• दारिद्यनाशनम्: destroyer of poverty
• दारिद्यनाशनम्: Predicate (विधेय)
• Type: Noun
• Root: दारिद्य + नाशन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘दारिद्यस्य नाशनम्’

Speaker

Sūta (contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lakṣmītīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas

Visual Art Cues

Scene: A narrator addresses brāhmaṇas, pointing to the tīrtha’s splendour; a vision-like tableau shows Lakṣmītīrtha shining, with Yudhiṣṭhira’s regained abundance as proof; the words ‘mahāpuṇya’ and ‘dāridrya-nāśana’ feel like a proclamation.

Characters & Entities

• Lakṣmītīrtha
• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places are not merely symbolic—they are described as active sources of puṇya that remove misfortune and poverty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lakṣmītīrtha, explicitly praised for its vaibhava and poverty-destroying power.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is named here; the verse functions as a phalaśruti-style praise of the tīrtha’s benefits.