Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 46

Devanagari script

ईश्वर उवाच । इन्द्राद्याः सकला देवा अन्वयुर्ब्रह्मणा सह । अहं वै तत्र यास्यामि क्षेत्रं पापनिषूदनम्

Transliteration

īśvara uvāca | indrādyāḥ sakalā devā anvayurbrahmaṇā saha | ahaṃ vai tatra yāsyāmi kṣetraṃ pāpaniṣūdanam

Translation

Īśvara phán: Tất cả chư thiên, khởi đầu từ Indra, đã theo cùng với Brahmā. Ta cũng sẽ đến đó—đến thánh địa (kṣetra) có năng lực diệt trừ tội lỗi.

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इन्द्राद्याः: Indra and others
• इन्द्राद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + आदि (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘इन्द्रः आदिः येषाम्’ (Indra and others)

• सकलाः: all, entire
• सकलाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (देवाः)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• अन्वयुः: followed
• अन्वयुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु + इ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• ब्रह्मणा: with Brahmā / by Brahmā
• ब्रह्मणा: Sahakari/Karana (Instrument/साधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• सह: together with
• सह: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गसदृश-निपातः/सहार्थक (with)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• यास्यामि: I shall go
• यास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• क्षेत्रम्: to the sacred place/field
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• पापनिषूदनम्: sin-destroying
• पापनिषूदनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप + निषूदन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (क्षेत्रम्); ‘पापानां निषूदनम्’ (destroyer of sins)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: पापनिषूदन-क्षेत्र (designation; specific name not given in these verses)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Īśvara speaks with calm authority as Indra and the devas follow Brahmā; the announcement of journey to a sin-destroying kṣetra sets a grand pilgrimage procession in motion.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Indra
• Brahmā
• Devas
• Dharmāraṇya (kṣetra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A true kṣetra draws even the highest devas; pilgrimage is portrayed as a cosmic act aimed at the removal of pāpa (sin) and the strengthening of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is praised as a pāpa-niṣūdana kṣetra—a sacred place that destroys sin.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the act emphasized is going to (yātrā) the sacred kṣetra.