Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 41

Devanagari script

मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपाच्चरमाः प्रजाः । प्रजज्ञिरे महाभागा दक्षकन्यास्त्रयोदश

Transliteration

marīceḥ kaśyapaḥ putraḥ kaśyapāccaramāḥ prajāḥ | prajajñire mahābhāgā dakṣakanyāstrayodaśa

Translation

Kaśyapa là con của Marīci. Từ Kaśyapa sinh ra các thế hệ hữu tình về sau—mười ba ái nữ của Dakṣa, bậc đại phúc và lừng danh.

Word by Word

• मरीचेः: of Marīci
• मरीचेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मरीचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of Marīci'

• कश्यपः: Kaśyapa
• कश्यपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कश्यपस्य विशेषणरूपेण

• कश्यपात्: from Kaśyapa
• कश्यपात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• चरमाः: last; later-born
• चरमाः: Karta (Adjectival to subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चरम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; प्रजाः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• प्रजाः: creatures; progeny
• प्रजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• प्रजज्ञिरे: were born
• प्रजज्ञिरे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद

• महाभागाः: very fortunate; illustrious
• महाभागाः: Karta (Adjectival to subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक: महा + भाग)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; प्रजाः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• दक्षकन्याः: daughters of Dakṣa
• दक्षकन्याः: Karta (Apposition to subject/कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दक्ष + कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; 'दक्षस्य कन्याः'

• त्रयोदश: thirteen
• त्रयोदश: Karta (Numeral qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रयोदश (संख्याशब्द/प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याविशेषणम्; प्रथमा बहुवचनार्थे (agreeing with दक्षकन्याः)

Speaker

Narrator (contextual, likely Īśvara continuing a genealogical account)

Skanda Dialogue

Listener: Skanda

Visual Art Cues

Scene: A calm, schematic Purāṇic tableau: Marīci and Kaśyapa seated as sages; Dakṣa’s daughters presented as a radiant group, symbolizing the diversification of beings.

Characters & Entities

• Marīci
• Kaśyapa
• Dakṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma is rooted in sacred continuity—lineage and cosmic order (ṛta) are presented as foundations for understanding holy places and their merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya (the sacred forest/holy kṣetra) is the narrative setting; this verse prepares the mythic background that supports its māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed in this verse; it is primarily genealogical/context-setting.