Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

Devanagari script

संतोषं परमास्थाय स्थिता धर्मपरायणाः । प्रतिग्रहप्रयोगेण न चास्माकं प्रयोजनम्

Transliteration

saṃtoṣaṃ paramāsthāya sthitā dharmaparāyaṇāḥ | pratigrahaprayogeṇa na cāsmākaṃ prayojanam

Translation

‘Nương nơi sự tri túc tối thượng và chuyên tâm phụng hành dharma, chúng tôi không cần thực hành việc nhận của bố thí (pratigraha).’

Word by Word

• संतोषम्: contentment
• संतोषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संतोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• परम्: supreme
• परम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘संतोषम्’)

• आस्थाय: having resorted to
• आस्थाय: Kriya (Action—prior/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ+स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• स्थिताः: standing, abiding
• स्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृवाचक विशेषणम्

• धर्मपरायणाः: devoted to dharma
• धर्मपरायणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (धर्मे परायणाः)

• प्रतिग्रहप्रयोगेण: by the practice of accepting gifts
• प्रतिग्रहप्रयोगेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रतिग्रह (प्रातिपदिक) + प्रयोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; तत्पुरुषः (प्रतिग्रहस्य प्रयोगः)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध (negation particle)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)

• अस्माकम्: of us, our
• अस्माकम्: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th), बहुवचन

• प्रयोजनम्: purpose, need
• प्रयोजनम्: Karta (Predicate nominative/कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रयोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Ascetic brāhmaṇas (addressing Rāma; framed by Brahmā’s narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (implied) sages/assembly; narrative audience

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas standing calmly with folded hands, declaring contentment and refusal of gift-taking; Rāma listens with respectful attention; the forest hermitage appears orderly and spare.

Characters & Entities

• Dharma-parāyaṇas
• Pratigraha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contentment (saṃtoṣa) and dharma-centered living reduce dependence and protect spiritual integrity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tirtha is mentioned; the focus is ethical discipline within the Dharmāraṇya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

A restraint: avoiding pratigraha (acceptance of gifts), especially as a chosen dharmic discipline.