Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 26

Devanagari script

तस्य तृप्ताः सदा भूप पितरश्च पितामहाः । ये वै ग्रस्ता महारोगैः कुष्ठाद्यैश्चैव देहिनः

Transliteration

tasya tṛptāḥ sadā bhūpa pitaraśca pitāmahāḥ | ye vai grastā mahārogaiḥ kuṣṭhādyaiścaiva dehinaḥ

Translation

Muôn tâu Đại vương, cha và ông của người ấy luôn được thỏa mãn. Và cả những chúng sinh mang thân xác bị các trọng bệnh như phong cùi v.v. chế ngự…

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• तृप्ताः: satisfied
• तृप्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तृप्त (प्रातिपदिक; तृप् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘satisfied’

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheṣaṇa (Temporal adverb/कालवाचक)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• भूप: O king
• भूप: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• पितरः: fathers; ancestors
• पितरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• पितामहाः: grandfathers; forefathers
• पितामहाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• ग्रस्ताः: afflicted
• ग्रस्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ग्रस्त (प्रातिपदिक; ग्रस् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘seized/afflicted’

• महारोगैः: by severe diseases
• महारोगैः: Karana (Means/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: महा-रोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; ‘by great diseases’

• कुष्ठाद्यैः: by leprosy etc.
• कुष्ठाद्यैः: Karana (Means/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कुष्ठ-आदि (प्रातिपदिक; कुष्ठ + आदि)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘by leprosy and the like’ (आदि-समास)

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• एव: certainly
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphasis)

• देहिनः: embodied beings
• देहिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देहिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Unspecified (Purāṇic narrator addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Indratīrtha-kunda (contextual)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: King (bhūpa)

Visual Art Cues

Scene: A king listens to a sage describing how tarpaṇa at the kunda satisfies fathers and grandfathers; nearby, sufferers of leprosy and grave illness approach the water with hope.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Pitāmahas
• Kuṣṭha (leprosy)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes care for ancestors; tīrtha-based rites are praised for benefiting both lineage and embodied life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter’s Indratīrtha/kuṇḍa context continues to be the implied sacred setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Continuation of pitṛ-tarpaṇa results: satisfaction of ancestors; the verse also introduces disease-affliction as part of the promised relief narrative.