Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

शक्तीः संस्थापिता नृनं नानारूपा ह्यनेकशः । तासां स्थानानि नामा नि यथारूपाणि मे वद

Transliteration

śaktīḥ saṃsthāpitā nṛnaṃ nānārūpā hyanekaśaḥ | tāsāṃ sthānāni nāmā ni yathārūpāṇi me vada

Translation

Vì sự hộ trì cho muôn dân, nhiều Śakti với vô số hình tướng đã được an vị. Xin hãy nói cho tôi nơi cư ngụ và danh xưng của các Ngài, đúng theo hình tướng riêng của từng vị.

Word by Word

• शक्तीः: powers/energies
• शक्तीः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• संस्थापिताः: have been established
• संस्थापिताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु) + णिच् + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मणि भाव (passive)

• नृणाम्: of men/for people
• नृणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• नानारूपाः: of various forms
• नानारूपाः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नानारूप (प्रातिपदिक; नाना + रूप)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: हेतौ/अवधारणार्थक-निपात (indeed/for)

• अनेकशः: in many ways, manifoldly
• अनेकशः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अनेकशस् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner: in many ways)

• तासाम्: of those (powers)
• तासाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम

• स्थानानि: places, seats
• स्थानानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन

• नामानि: names
• नामानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन

• यथारूपाणि: according to their forms
• यथारूपाणि: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यथारूप (प्रातिपदिक; यथा + रूप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (as per their form)

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative) एकवचनस्य रूपम् (enclitic)

• वद: tell, speak
• वद: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Yudhiṣṭhira

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya Śakti-sthānas (collective)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Vyāsa (requested to answer)

Visual Art Cues

Scene: Yudhiṣṭhira asks for a detailed catalogue: many Śaktis of varied forms installed for protection; he requests their names and exact abodes, implying a sacred map to be unfolded.

Characters & Entities

• Śakti
• Dharmāraṇya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic sacred geography maps divine presence as specific goddess-forms anchored to specific locations for human welfare.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya, presented as a protected sacred landscape with multiple Śakti-sthānas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the request is for an enumerative description (names and places) of the Śaktis.