Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । विश्वकर्मस्त्वमेवासि कार्यकर्ता सदा विभो । शीघ्रमेव कुरु त्वं वै वक्त्रं सांद्रं च धन्विनः

Transliteration

brahmovāca | viśvakarmastvamevāsi kāryakartā sadā vibho | śīghrameva kuru tvaṃ vai vaktraṃ sāṃdraṃ ca dhanvinaḥ

Translation

Brahmā phán: “Hỡi Viśvakarmā hùng lực, chính ngươi luôn là bậc thành tựu mọi công việc. Vậy hãy mau tạo nên một dung diện (đầu) vững chắc, dày dặn cho vị cung thủ ấy.”

Word by Word

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• विश्वकर्मन्: O Viśvakarman
• विश्वकर्मन्: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सम्बोधनार्थे (addressed); समासः—तत्पुरुष (विश्व + कर्मन्)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• एव: indeed, only
• एव: Avadharana (Emphasis/अवधारणा)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• असि: are
• असि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• कार्यकर्ता: the maker/performer of the task
• कार्यकर्ता: Karta (Predicate nominative/कर्ता-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक) + कर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (‘doer of the work’)

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: नित्यत्ववाचक-अव्यय (adverb of frequency)

• विभो: O mighty one
• विभो: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)

• एव: indeed
• एव: Avadharana (Emphasis/अवधारणा)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• कुरु: do, make
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha/Avadharana (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/सम्भावनार्थक-अव्यय (particle)

• वक्त्रम्: face, mouth
• वक्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• सांद्रम्: dense, solid, compact
• सांद्रम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सांद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (वक्त्रम्-विशेषण)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• धन्विनः: of the archer
• धन्विनः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: धन्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

Speaker

Brahmā

Visual Art Cues

Scene: Close scene of Brahmā issuing an urgent commission to Viśvakarmā: ‘Quickly make a solid face/head for the archer’; Viśvakarmā attentive, ready to craft.

Characters & Entities

• Brahmā
• Viśvakarmā
• Dhanvin (the archer)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine order includes repair and renewal; rightful skill used in service of dharma becomes sacred work.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the emphasis is on divine administration and restoration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is an instruction within the narrative.