Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 37

Devanagari script

त्राता यः सर्वभक्तानां हंता सर्वदुरात्मनाम् । धर्मस्थापनकृत्सोऽपि कल्किर्विष्णुपदे स्थितः

Transliteration

trātā yaḥ sarvabhaktānāṃ haṃtā sarvadurātmanām | dharmasthāpanakṛtso'pi kalkirviṣṇupade sthitaḥ

Translation

Đấng là bậc hộ trì mọi tín đồ và là kẻ diệt trừ mọi linh hồn tà ác—Đấng tái lập Chánh Pháp (Dharma)—chính Kalki ấy an trụ nơi địa vị tối thượng của Viṣṇu.

Word by Word

• त्राता: protector
• त्राता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रातृ (प्रातिपदिक; √त्रा धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (agent noun)

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यः (relative pronoun)

• सर्वभक्तानाम्: of all devotees
• सर्वभक्तानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: सर्व + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘सर्वे भक्ताः’ इति कर्मधारयसमास

• हंता: slayer
• हंता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हन्तृ (प्रातिपदिक; √हन् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तृवाचक-नाम

• सर्वदुरात्मनाम्: of all evil-minded (persons)
• सर्वदुरात्मनाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: सर्व + दुरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘सर्वे दुरात्मानः’ इति कर्मधारयसमास

• धर्मस्थापनकृत्: one who establishes dharma
• धर्मस्थापनकृत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म + स्थापना + कृत् (प्रातिपदिक; √कृ धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘धर्मस्य स्थापना’ + कृत् (कर्ता)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); ‘also/even’ अर्थे

• कल्किः: Kalki
• कल्किः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कल्कि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• विष्णुपदे: in the abode/footstep of Viṣṇu
• विष्णुपदे: Adhikarana (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: विष्णु + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘विष्णोः पदम्’

• स्थितः: is situated/stands
• स्थितः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्थित’ = ‘standing/being situated’

Speaker

Not explicit in this verse (context suggests a dialogue narrative within Dharmāraṇyakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viṣṇupada (Paramapada/Vaikuṇṭha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kalki as a radiant, martial avatāra poised to restore Dharma, yet shown as abiding in Viṣṇu’s supreme realm—suggesting a vision of Vaikuṇṭha with the avatāra’s presence as divine decree.

Characters & Entities

• Kalki
• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is ultimately protected by the Divine: devotion is safeguarded, and adharma is removed in due time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it emphasizes Viṣṇu’s supreme station (viṣṇu-pada) rather than a geographic site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is stated here; the verse is doctrinal, describing Kalki’s role in restoring Dharma.