Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 5

Devanagari script

समये मिलिताः सर्वे देवता मातरस्तथा । धर्मारण्ये महाराज स्थापितश्चंडिकासुतः

Transliteration

samaye militāḥ sarve devatā mātarastathā | dharmāraṇye mahārāja sthāpitaścaṃḍikāsutaḥ

Translation

Bấy giờ, tất cả chư Thiên đều hội tụ, cùng với các Mẫu Thần (Mātrikā); tâu Đại vương, tại Dharmāraṇya, con trai của Caṇḍikā đã được cử hành lễ an vị (pratiṣṭhā).

Word by Word

• समये: at the time
• समये: अधिकरण (Location/Time locus)
• Type: Noun
• Root: समय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• मिलिताः: assembled
• मिलिताः: क्रिया/भाव (Predicate state)
• Type: Verb
• Root: मिल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘assembled’ (agreeing with subject)

• सर्वे: all
• सर्वे: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (agreeing with देवताः/मातरः)

• देवताः: the deities
• देवताः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• मातरः: the mothers
• मातरः: कर्ता (Subject; in apposition)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तथा: also, likewise
• तथा: सम्बन्ध/समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अन्वयार्थे (also/likewise)

• धर्मारण्ये: in Dharmāraṇya
• धर्मारण्ये: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: धर्म + अरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (अरण्य), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘धर्मस्य अरण्यम्’)

• महाराज: O great king
• महाराज: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: महा + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (‘महान् राजा’)

• स्थापितः: was installed
• स्थापितः: क्रिया/भाव (Predicate state)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + णिच् (causative) → स्थापय् + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि ‘was installed/placed’

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• चंडिकासुतः: the son of Caṇḍikā
• चंडिकासुतः: कर्ता/विषय (Subject of ‘स्थापितः’)
• Type: Noun
• Root: चण्डिका + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘चण्डिकायाः सुतः’)

Speaker

Vyāsa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: A sacred forest clearing in Dharmāraṇya where Devas and the Mother-goddesses gather around a newly prepared sanctum; Caṇḍikā’s son is ceremonially installed on a central seat with lamps, flowers, and Vedic chants.

Characters & Entities

• Devatās
• Mātṛs (Mātaraḥ)
• Dharmāraṇya
• Caṇḍikā
• Caṇḍikā-suta (Gaṇeśa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s sanctity is affirmed by collective divine participation—gods and Mothers together establish protective divinity for the welfare of the place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya (and by extension Satyamaṃdira within it) as the arena of divine installation.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied sthāpana (installation/consecration) of the deity, though no step-by-step rite is detailed.