Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18

Devanagari script

तस्यां स भगवाञ्छास्ति विविधान्देवमानुषान् । स्वयमेकोऽनिशं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः

Transliteration

tasyāṃ sa bhagavāñchāsti vividhāndevamānuṣān | svayameko'niśaṃ brahmā sarvalokapitāmahaḥ

Translation

Tại đó, đức Bhagavān Brahmā—một mình, không ngừng nghỉ—cai trị và giáo huấn muôn hạng chư thiên cùng loài người; Ngài là Pitāmaha, tổ phụ của mọi thế giới.

Word by Word

• तस्याम्: in that (hall)
• तस्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Feminine, Locative (7th), Singular

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular

• शास्ति: rules, governs, instructs
• शास्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शास् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Present, 3rd person, Singular, Parasmaipada

• विविधान्: various
• विविधान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — Masculine, Accusative (2nd), Plural; ‘देवमानुषान्’ विशेषण

• देव-मानुषान्: gods and humans
• देव-मानुषान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — Masculine, Accusative (2nd), Plural; द्वन्द्व (देवाश्च मानुषाश्च)

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: स्वतन्त्रता/निजत्व-अव्यय — reflexive/emphatic adverb (‘himself’)

• एकः: alone, one
• एकः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular; ‘ब्रह्मा’ विशेषण

• अनिशम्: constantly
• अनिशम्: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अनिशम् (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय — adverb (‘constantly’)

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular

• सर्व-लोक-पितामहः: grandfather of all worlds
• सर्व-लोक-पितामहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व + लोक + पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular; तत्पुरुष (सर्वेषां लोकानां पितामहः)

Speaker

Sūta (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (Brahmā-sabhā context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, the four-faced Pitāmaha, seated in the radiant hall, calmly instructing a mixed assembly of devas and humans; his posture is steady, suggesting unceasing governance.

Characters & Entities

• Brahmā
• Devas
• Humans

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order is upheld through divine instruction and governance, with Brahmā depicted as continuous guide for beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None directly; the verse remains within the Brahmā-sabhā scene that frames later tīrtha-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.