Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 8›Shloka 93
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 93

Devanagari script

यं नास्पृशंश्चैत्यमचिंत्यतत्त्वं दुरंतधामानमतत्स्वरूपम् । मनोवचोवृत्तय आत्मभाजां स एष पूज्यः परमः शिवो नः

Transliteration

yaṃ nāspṛśaṃścaityamaciṃtyatattvaṃ duraṃtadhāmānamatatsvarūpam | manovacovṛttaya ātmabhājāṃ sa eṣa pūjyaḥ paramaḥ śivo naḥ

Translation

Đấng mà tâm không thể chạm tới—thực tại bất khả tư nghị, cảnh giới khó thể đạt, chân tướng vượt ngoài mọi ‘đó-đây’; với những ai an trụ trong Tự Ngã, mọi vận động của ý và lời đều không vươn tới Ngài. Chính Śiva tối thượng ấy là bậc chúng con phải tôn thờ.

Word by Word
यम्whom
यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
आस्पृशन्touching, contacting
आस्पृशन्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + स्पृश् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle)
चैत्यम्conscious, sentient
चैत्यम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचैत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘चित्/चेतना-सम्बद्ध’ (conscious/pertaining to awareness)
अचिन्त्यतत्त्वम्inconceivable reality/principle
अचिन्त्यतत्त्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ + चिन्त्य + तत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—अचिन्त्यं तत्त्वं (inconceivable reality)
दुरन्तधामानम्of unreachable splendour/abode
दुरन्तधामानम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुरन्त + धामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—दुरन्तं धाम यस्य/दुरन्तं धाम (hard-to-reach abode/splendour)
अमतत्स्वरूपम्not of any (conceived) form; beyond notions
अमतत्स्वरूपम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + मतत् + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—मतत् (मतं तत्) इति न, ‘not of that conceived nature’
मनःmind
मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वचःspeech
वचः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वृत्तयःfunctions, activities
वृत्तयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
आत्मभाजाम्of the self-realized/seekers of the Self
आत्मभाजाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् + भाज् (भज्-धातु, शतृ/अच्-प्रत्ययार्थक प्रातिपदिक ‘भाज’)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—आत्मानं भजन्ति/आत्मभागिनः (of those who partake of the Self)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एषःthis (one)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निकट-निर्देश (proximal demonstrative)
पूज्यःworthy of worship
पूज्यः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + यत् (कृत्य-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be worshipped’)
परमःsupreme
परमः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नःour
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘of us/our’ (enclitic)
Speaker

Nāga-stuti (likely Takṣaka and/or the Nāgas, within Sūta’s narration)

Visual Art Cues

Scene: A worship scene where the central ‘deity’ is depicted as a radiant void or infinite light beyond form; devotees’ minds and words are symbolized as dissolving into the light, indicating manovāk-agocaratā.

Characters & Entities
Ś
Śiva

FAQs

The highest Śiva transcends conceptual thought and speech; worship is grounded in reverence for the ineffable Absolute.

No specific tīrtha is named; the focus is theological—Śiva’s transcendence.

Pūjā (worship) is explicitly affirmed as appropriate, though details of method are not specified.

←Previous Verse
Next Verse→