Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43

Devanagari script

तस्याः पाणिग्रहं काले कृत्वा चंद्रांगदः कृती । उवास कतिचिन्मासांस्तत्रैव श्वशुरालये

Transliteration

tasyāḥ pāṇigrahaṃ kāle kṛtvā caṃdrāṃgadaḥ kṛtī | uvāsa katicinmāsāṃstatraiva śvaśurālaye

Translation

Đúng thời đúng lễ, Candrāṅgada, người tài giỏi, cử hành nghi thức pāṇigrahaṇa—nắm tay kết duyên—rồi lưu lại vài tháng ngay tại nhà nhạc phụ.

Word by Word

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• पाणिग्रहम्: hand-taking (marriage)
• पाणिग्रहम्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाणि + ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पाणेः ग्रहः)

• काले: at the proper time
• काले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• कृत्वा: having performed
• कृत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having done/performed’

• चन्द्रांगदः: Candrāṅgada
• चन्द्रांगदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र + अङ्गद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-रूपेण नाम (चन्द्र इव अङ्गदः / चन्द्रस्य अङ्गदः)

• कृती: capable/active
• कृती: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृतिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम् (of चन्द्रांगदः)

• उवास: dwelt/stayed
• उवास: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• कतिचित्: some
• कतिचित्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कतिचित् (अव्यय/सर्वनाम)
• Form: अव्यय, परिमाणवाचक (indefinite quantifier: some)

• मासान्: months
• मासान्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; कालावधि (extent of time)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (there)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, निश्चय/अवधारण (particle of emphasis)

• श्वशुरालये: in the father-in-law’s house
• श्वशुरालये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्वशुर + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्वशुरस्य आलयः)

Speaker

Narrator (context not provided; likely Purāṇic narrator within Brāhma Khaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: Wedding pavilion moment of pāṇigrahaṇa: groom Candrāṅgada holds the bride’s hand near the sacred fire; later vignette shows the couple residing in the father-in-law’s palace, receiving hospitality.

Characters & Entities

• Candrāṅgada
• Sīmantinī
• Father-in-law (śvaśura)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse highlights orderly dharma—rites performed at the right time and respectful conduct within family relationships.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific sacred site is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pāṇigrahaṇa (hand-taking) is explicitly mentioned as the key marriage rite.