Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 75

Devanagari script

ये वै प्रदोषसमये परमेश्वरस्य कुर्वंत्यनन्यमनसोंऽघ्रिसरोजपूजाम् । नित्यं प्रवृद्धधन धान्यकलत्रपुत्रसौभाग्यसंपदधिकास्त इहैव लोके

Transliteration

ye vai pradoṣasamaye parameśvarasya kurvaṃtyananyamanasoṃ'ghrisarojapūjām | nityaṃ pravṛddhadhana dhānyakalatraputrasaubhāgyasaṃpadadhikāsta ihaiva loke

Translation

Những ai vào giờ Pradoṣa, với tâm không tán loạn, phụng thờ hoa sen nơi bàn chân của Parameśvara—ngay trong đời này họ luôn tăng trưởng về của cải, lương thực, bạn đời, con cái, phúc lành và thịnh vượng.

Word by Word

• ye: those who
• ye: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• vai: indeed
• vai: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: vai (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• pradoṣa-samaye: at pradoṣa time
• pradoṣa-samaye: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pradoṣa-samaya (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः प्रदोष+समय (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• parameśvarasya: of the Supreme Lord
• parameśvarasya: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: parameśvara (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; समासः परम+ईश्वर (कर्मधारयः)

• kurvanti: do/perform
• kurvanti: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: kṛ (धातु)
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• ananya-manasaḥ: with undistracted minds
• ananya-manasaḥ: Karta (Agent-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ananya-manasa (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः अनन्य+मनस् (बहुव्रीहिः: 'whose mind is not on another')

• aṅghri-saroja-pūjām: worship of (his) lotus-feet
• aṅghri-saroja-pūjām: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: aṅghri-saroja-pūjā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः अङ्घ्रि+सरोज (षष्ठी-तत्पुरुषः) + पूजाः (तत्पुरुषः: 'worship of the lotus-feet')

• nityam: always
• nityam: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: nitya (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• pravṛddha-dhana: increased wealth
• pravṛddha-dhana: Karta (Predicate-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pravṛddha-dhana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समूहविशेषणरूपेण); समासः प्रवृद्ध+धन (कर्मधारयः)

• dhānya-kalatra-putra-saubhāgya-saṃpat-adhikāḥ: abounding in grain, spouse, sons, good fortune, and prosperity
• dhānya-kalatra-putra-saubhāgya-saṃpat-adhikāḥ: Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: dhānya+kalatra+putra+saubhāgya+saṃpat+adhika (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-समासः (तत्पुरुषप्रायः): धान्य-कलत्र-पुत्र-सौभाग्य-सम्पत्सु अधिकाः

• te: they
• te: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• iha: here
• iha: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: iha (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• eva: indeed/itself
• eva: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अवधारण (emphatic particle)

• loke: in the world
• loke: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Speaker

Unknown (devotional narrator within Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: At dusk on Trayodaśī, a devotee performs single-minded worship at Śiva’s lotus-feet; the household around subtly reflects abundance—granaries, children, harmonious couple—signifying prosperity as grace.

Characters & Entities

• Śiva (Parameśvara)
• Pradoṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Single-pointed devotion to Śiva at Pradoṣa is praised as a source of both worldly well-being and spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named; the verse glorifies the sacred time (Pradoṣa) and the act of Śiva worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pradoṣa-samaya worship of Śiva’s lotus-feet with ananya-bhāva (undistracted devotion).