Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 57

Devanagari script

विदर्भराजपुत्रस्तु तत्पितुः समरे मृतिम् । तन्मातुर्नक्रहरणं साकल्येन न्यवेदयत्

Transliteration

vidarbharājaputrastu tatpituḥ samare mṛtim | tanmāturnakraharaṇaṃ sākalyena nyavedayat

Translation

Ngài thuật lại đầy đủ rằng cậu bé là hoàng tử của vua xứ Vidarbha—rằng phụ vương đã tử trận nơi chiến địa ra sao, và mẫu hậu đã bị cá sấu cuốn đi thế nào.

Word by Word

• विदर्भराजपुत्रः: the son of the king of Vidarbha
• विदर्भराजपुत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विदर्भ-राज-पुत्र (प्रातिपदिक; विदर्भ + राजन् + पुत्र)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (son of the king of Vidarbha)

• तु: however/indeed
• तु: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)

• तत्: of him/that
• तत्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-एकवचनार्थे (genitive sense) समासपूर्वपद; अत्र 'तत्पितुः' इत्यत्र सम्बन्धसूचक

• पितुः: of (his) father
• पितुः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• समरे: in battle
• समरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: समर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• मृतिम्: death
• मृतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• तत्: of her/that
• तत्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचनार्थे (genitive sense) समासपूर्वपद; अत्र 'तन्मातुः' इत्यत्र सम्बन्धसूचक

• मातुः: of (his) mother
• मातुः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• नक्रहरणम्: the crocodile-abduction
• नक्रहरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नक्र-हरण (प्रातिपदिक; नक्र + हरण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्राय तत्पुरुष (crocodile-abduction)

• साकल्येन: completely/in full
• साकल्येन: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: साकल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (adverbial instrumental: 'completely')

• न्यवेदयत्: reported/informed
• न्यवेदयत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-√विद् (धातु) (causative sense in usage: 'to inform')
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (reporting Śāṇḍilya’s account)

Visual Art Cues

Scene: Two-part dramatic tableau: (1) a king in battle falling amid chariots and banners; (2) a queen at a riverbank seized by a crocodile, attendants in panic; the sage narrates these events to the listener.

Characters & Entities

• Vidarbha
• Vidarbharāja (king of Vidarbha)
• nakra (crocodile)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly power is fragile; even royal life is subject to sudden reversals shaped by karma and time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse provides regional and narrative background (Vidarbha), not a tīrtha praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.