Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

Devanagari script

यस्येन्द्रियाणि सर्वाणि वर्तंते शिवकर्मसु । स निस्तरति संसारं भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

Transliteration

yasyendriyāṇi sarvāṇi vartaṃte śivakarmasu | sa nistarati saṃsāraṃ bhuktiṃ muktiṃ ca viṃdati

Translation

Ai đem mọi căn (giác quan) chuyên chú vào công hạnh của Śiva, người ấy vượt qua saṃsāra và đạt cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát (mokṣa).

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative)

• इन्द्रियाणि: senses
• इन्द्रियाणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (agreeing with इन्द्रियाणि)

• वर्तन्ते: operate/engage
• वर्तन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्; आत्मनेपदम्

• शिवकर्मसु: in acts of Śiva
• शिवकर्मसु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव + कर्मन् (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (in Śiva-related acts)

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• निस्तरति: crosses over
• निस्तरति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निस् + √तॄ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• संसारम्: worldly existence
• संसारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संसार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• भुक्तिम्: enjoyment
• भुक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• विन्दति: finds/attains
• विन्दति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Sūta (deduced; Brāhma/Brahmottara narrative style)

Visual Art Cues

Scene: A symbolic tableau of the five senses offered to Śiva: eyes on the liṅga, ears to mantra, tongue chanting, hands performing abhiṣeka, mind shown as a calm halo; a river of saṃsāra behind being crossed by a bridge labeled ‘Śiva-karmas’.

Characters & Entities

• Śiva
• Saṃsāra
• Bhukti
• Mukti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Whole-bodied devotion—aligning all senses with Śiva—grants both life’s aims and final freedom.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named; the verse establishes a general doctrine of Śiva-oriented practice that supports later tīrtha-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Continuous engagement in śiva-karma—acts such as pūjā, japa, service, and tīrtha-yātrā done for Śiva.