Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 50

Devanagari script

परं विस्मयमापन्ना पूजयामास तं मुदा । सोऽपि राजा तया सार्द्धं भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान्

Transliteration

paraṃ vismayamāpannā pūjayāmāsa taṃ mudā | so'pi rājā tayā sārddhaṃ bhuktvā bhogānyathepsitān

Translation

Nàng kinh ngạc vô cùng, hoan hỷ mà tôn kính phụng thờ ngài. Vị vua ấy cũng cùng nàng hưởng thụ những lạc thú như ý.

Word by Word

• परम्: great
• परम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (विस्मयम्)

• विस्मयम्: astonishment
• विस्मयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विस्मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आपन्ना: attained / fell into
• आपन्ना: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आपद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past participle used predicatively), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (सा)

• पूजयामास: worshipped / honored
• पूजयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Periphrastic Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• मुदा: with joy
• मुदा: Karana (Manner/करण)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; भाववाचक

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारक अव्यय (particle: also/even)

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तया: with her / by her
• तया: Saha (Companion marker/सह)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम

• सार्द्धम्: together with
• सार्द्धम्: Saha (Association/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्द्धम् (अव्यय)
• Form: सह-अर्थक अव्यय (postposition: together with)

• भुक्त्वा: having enjoyed/consumed
• भुक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• भोगान्: enjoyments
• भोगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक अव्यय (as/according to)

• ईप्सितान्: desired
• ईप्सितान्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (प्रातिपदिक; ईप्स् धातु से निष्पन्न)
• Form: कृदन्त-विशेषण (desired), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (भोगान्)

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: The queen, filled with wonder, offers respectful worship—flowers, incense, lamps—to the king (or to a revered figure), followed by a scene of the royal couple seated together in contented enjoyment.

Characters & Entities

• Queen
• King
• Sūta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Joyful honoring of the worthy is shown as harmonious with dharma and conducive to well-being.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act of pūjā/ honoring (pūjayāmāsa) is indicated, though without specific ritual details.