Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 75

Devanagari script

कथं च योनिलक्षेषु क्रिमिकीटखगादिषु । परिभ्रमामि दुःखौघात्पीड्यमाना निरंतरम्

Transliteration

kathaṃ ca yonilakṣeṣu krimikīṭakhagādiṣu | paribhramāmi duḥkhaughātpīḍyamānā niraṃtaram

Translation

Và làm sao ta lang thang qua hàng trăm ngàn kiếp sinh—giữa loài giun, côn trùng, chim chóc và các loài ấy—bị dòng thác khổ đau đè ép không ngừng?

Word by Word

• कथम्: how
• कथम्: Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रश्नार्थक/adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/connector conjunction)

• योनिलक्षेषु: in lakhs of births
• योनिलक्षेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: योनि + लक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष: योनिषु लक्षम् (लक्षेषु) / “in lakhs of wombs/births”

• क्रिमिकीटखगादिषु: among worms, insects, birds, etc.
• क्रिमिकीटखगादिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्रिमि + कीट + खग + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व-समास (समाहार/itaretara) + ‘आदि’ (etc.)

• परिभ्रमामि: I wander
• परिभ्रमामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भ्रम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: परि; धातु: √भ्रम् “to wander”

• दुःखौघात्: from a flood of suffering
• दुःखौघात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: दुःख + ओघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; तत्पुरुष: दुःखानाम् ओघः

• पीड्यमाना: being tormented
• पीड्यमाना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √पीड् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• निरन्तरम्: continuously
• निरन्तरम्: Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: निरन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): “continuously” (नपुंसक-एकवचन-आकारान्त रूपेण अव्ययीभूतप्रयोगः)

Speaker

A remorseful sinner/supplicant woman (unnamed in snippet), addressing a revered brāhmaṇa/guru

Visual Art Cues

Scene: A wheel-like panorama of rebirth: the same jīva symbolically passing through forms—worm, insect, bird—buffeted by waves of suffering, suggesting endless wandering until dharma and devotion intervene.

Characters & Entities

• Saṃsāra
• Yoni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unwholesome karma binds one to long cycles of rebirth; spiritual urgency arises from recognizing saṃsāra’s pain.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse supports the broader Purāṇic call to atonement, discipline, and devotion.