Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

Devanagari script

एष साधारणः पंथाः साक्षात्कैवल्यसाधनः । महामुनिजनैः सेव्यो देवैरपि सुपूजितः

Transliteration

eṣa sādhāraṇaḥ paṃthāḥ sākṣātkaivalyasādhanaḥ | mahāmunijanaiḥ sevyo devairapi supūjitaḥ

Translation

Đây là con đường phổ quát—phương tiện trực tiếp đưa đến kaivalya (giải thoát, moksha). Con đường ấy được các bậc đại hiền thánh thực hành, và ngay cả chư thiên cũng hết lòng tôn kính phụng thờ.

Word by Word

• एषः: this (one)
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• साधारणः: common, general
• साधारणः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: साधारण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (adjective) एषः/पन्थाः इत्यस्य

• पन्थाः: path, way
• पन्थाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पथिन्/पन्थन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• साक्षात्: directly, manifestly
• साक्षात्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साक्षात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘directly/manifestly’

• कैवल्यसाधनः: means to liberation (kaivalya)
• कैवल्यसाधनः: Pradhana-pada (Predicate nominative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: कैवल्य (प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative): ‘कैवल्यस्य साधनः’

• महामुनिजनैः: by great sages
• महामुनिजनैः: Karana (Instrument/Agentive instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: महामुनि (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः ‘महामुनयः’ + ‘जनाः’ → ‘महामुनिजनाः’

• सेव्यः: to be served, worthy of practice
• सेव्यः: Pradhana-pada (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सेव् (धातु) + य (कृत् प्रत्यय) → सेव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधिलिङ्गार्थक-भाव्य (gerundive/तव्यत्-अर्थ): ‘सेवितव्यः’ (to be served)

• देवैः: by the gods
• देवैः: Karana (Instrument/Agentive instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle) ‘also/even’

• सुपूजितः: well worshipped, highly honoured
• सुपूजितः: Pradhana-pada (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + पूज् (धातु) + क्त (कृत्) → पूजित; सुपूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle): ‘well-honoured’

Speaker

Narrator/Teacher within Brahmottara Khaṇḍa (contextual; not explicit in snippet)

Visual Art Cues

Scene: A serene teaching scene: a luminous ‘path’ or road symbolically unfolding from Śiva’s presence, with great sages seated in reverent rows and devas offering flowers, indicating the path’s universality and divine approval.

Characters & Entities

• Śambhu (Śiva)
• Devas
• Mahāmunis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liberation is accessible through a universally applicable spiritual discipline, honored by sages and gods alike.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; the praise is for the universally revered Śaiva path (kathā/teachings) itself.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is prescribed here; it broadly commends following/serving this liberating path.