Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 85

Devanagari script

इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य नारदे त्रिदिवं गते । विप्राः सर्वे प्रमुदिताः स्वस्वजग्मुरथाश्रमम्

Transliteration

ityuktvā nṛpamāmaṃtrya nārade tridivaṃ gate | viprāḥ sarve pramuditāḥ svasvajagmurathāśramam

Translation

Nói xong và cáo từ nhà vua, khi Nārada lên Tridiva (cõi trời), tất cả các vị bà-la-môn đều hoan hỷ rồi lần lượt trở về đạo tràng ẩn tu của mỗi người.

Word by Word

• iti: thus
• iti: Sambandha (Quotation marker/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक-अव्यय

• uktvā: having said
• uktvā: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive)

• nṛpam: the king
• nṛpam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: nṛpa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• āmantrya: having taken leave of / addressed
• āmantrya: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: mantr (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), उपसर्ग ‘आ-’; ‘आमन्त्र्य’ = having taken leave/invited/addressed

• nārade: when Nārada
• nārade: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: nārada (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)

• tridivam: to heaven
• tridivam: Karma (Destination/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tridiva (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गन्तव्य-देश

• gate: having gone
• gate: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु) + ta (क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘गत’; पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘नारदे ... गते’ = locative absolute

• viprāḥ: Brahmins
• viprāḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vipra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• sarve: all
• sarve: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘विप्राः’ इति विशेषण

• pramuditāḥ: delighted
• pramuditāḥ: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: mud (धातु) + ta (क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; उपसर्ग ‘प्र-’; क्त-प्रत्ययान्त

• sva-sva: each to his own
• sva-sva: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sva (प्रातिपदिक) + sva (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयोगः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणवत्—‘स्वं स्वम्’ (each his own)

• jagmuḥ: went
• jagmuḥ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• atha: then
• atha: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: atha (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then)

• āśramam: to the hermitage
• āśramam: Karma (Destination/कर्म)
• Type: Noun
• Root: āśrama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गन्तव्य-स्थान

Speaker

Purāṇic narrator (chapter narration)

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: Nārada departs upward toward Svarga with vīṇā; the king is respectfully dismissed; brāhmaṇas, smiling, walk back to their forest hermitages carrying kamaṇḍalu and palm-leaves.

Characters & Entities

• Nārada
• Brāhmaṇas
• King

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True instruction in dharma culminates in peace and orderly return to one’s duties and sacred life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse serves as narrative closure.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it indicates completion of the discourse and respectful leave-taking.