Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

Devanagari script

दीर्घायुर्विजयारोग्यभुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । यदनन्येन भावेन महे शाराधनं परम्

Transliteration

dīrghāyurvijayārogyabhuktimuktiphalapradam | yadananyena bhāvena mahe śārādhanaṃ param

Translation

Pháp ấy ban thọ mạng dài lâu, chiến thắng và vô bệnh, cho quả cả hưởng thụ lẫn giải thoát—tức sự thờ phụng tối thượng đối với Maheśa bằng tâm chí nhất, không hai.

Word by Word

• दीर्घायुर्विजयारोग्यभुक्तिमुक्तिफलप्रदम्: granting long life, victory, health, enjoyment, liberation, and their fruits
• दीर्घायुर्विजयारोग्यभुक्तिमुक्तिफलप्रदम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ + आयुस् + विजय + आरोग्य + भुक्ति + मुक्ति + फल + प्रद (प्रातिपदिक; √दा (धातु) + कृत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः—विशेषणम् (पूर्वोक्तस्य पापविशोधनस्य/मन्त्रस्य)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; सम्बन्धसूचक ‘which/that’

• अनन्येन: with undivided (exclusive)
• अनन्येन: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अनन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-एकवचन; विशेषणम् (भावेन)

• भावेन: with devotion/attitude
• भावेन: Karaṇa (Instrument/Manner)
• Type: Noun
• Root: भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-एकवचन; करण (means/manner)

• महे: to the Great (Lord)
• महे: Sampradāna (Recipient)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-एकवचन (Dative singular); ‘to the great (Lord)’—विशेष्यः (शिवः)

• शाराधनम्: worship of Śiva
• शाराधनम्: Karta (Subject; predicate nominal with यत्)
• Type: Noun
• Root: शिव + आराधन (प्रातिपदिक; आ + √राध् (धातु) + ल्युट्/अन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘worship of Śiva’

• परम्: supreme
• परम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (आराधनम्)

Speaker

Sūta (inferred from Adhyāya 2 flow)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (implied)

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers bilva leaves and water to a Śiva-liṅga with unwavering gaze; behind, symbolic icons of long life (kalasha), victory (banner), health (healing herbs), and liberation (light rising upward).

Characters & Entities

• Maheśa (Śiva)
• Bhukti
• Mukti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Exclusive, wholehearted devotion to Śiva is presented as the highest worship, yielding both worldly and liberating fruits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is explicitly mentioned; the verse praises Maheśa-worship as a universal path.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ārādhana/pūjā of Maheśa with ananya-bhāva (undivided devotion).