Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 50

Devanagari script

तां वीक्ष्य शबरः पत्नीं पूर्ववत्प्रांजलिं स्थिताम् । भस्मावशेषितगृहं यथापूर्वमवस्थितम्

Transliteration

tāṃ vīkṣya śabaraḥ patnīṃ pūrvavatprāṃjaliṃ sthitām | bhasmāvaśeṣitagṛhaṃ yathāpūrvamavasthitam

Translation

Thấy người vợ đứng chắp tay như trước, Śabara lại nhìn ngôi nhà—dẫu chỉ còn dấu tích tro tàn—vẫn hiện ra như đang an vị đúng chỗ cũ như thuở ban đầu.

Word by Word

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• वीक्ष्य: having seen
• वीक्ष्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: वीक्ष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having seen’

• शबरः: the Śabara (hunter/tribesman)
• शबरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शबर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पत्नीम्: wife
• पत्नीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पूर्ववत्: as before
• पूर्ववत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्ववत् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; उपमान/रीति-अर्थे (as before)

• प्राञ्जलिम्: with folded hands
• प्राञ्जलिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: प्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (hands-folded)

• स्थिताम्: standing
• स्थिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘standing/placed’ (पत्नीम् विशेषयति)

• भस्म-अवशेषित-गृहम्: the house reduced to ashes (only ash remaining)
• भस्म-अवशेषित-गृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भस्म (प्रातिपदिक) + अवशेषित (अव+शिष् धातु, क्त) + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भस्मावशेषितं गृहं)

• यथा: as
• यथा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारे (as, just as)

• पूर्वम्: formerly
• पूर्वम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोग (adverbial accusative); ‘formerly/before’

• अवस्थितम्: standing/remaining (as it was)
• अवस्थितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अव+स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (गृहम् विशेषयति)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; speaker not explicit in this snippet)

Visual Art Cues

Scene: A Śabara stands astonished, seeing his wife with folded hands as before; behind her the house appears in its former outline though reduced to ash—an uncanny ‘as-it-was’ presence amid grey remnants.

Characters & Entities

• Śabara
• Śabarī (Śabara-wife)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverent devotion (prāñjali-bhāva) and divine grace can overturn ordinary expectations, even amid apparent destruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No explicit tīrtha is named in this verse; the emphasis is on Śiva’s wondrous intervention within the Brahmottara narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse highlights a posture of devotion (folded hands) rather than a formal rite.