Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 80

Devanagari script

प्राप्तश्च परमानन्दं तयोर्दर्शनकौतुकात् । पुलकांकितसर्वांगस्तावुभौ परिषस्वजे

Transliteration

prāptaśca paramānandaṃ tayordarśanakautukāt | pulakāṃkitasarvāṃgastāvubhau pariṣasvaje

Translation

Vui mừng khôn xiết vì được chiêm bái hai người, ngài đạt đến niềm an lạc tối thượng; toàn thân rúng động vì rợn lông, rồi ôm chầm lấy cả hai.

Word by Word

• प्राप्तः: having attained
• प्राप्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘प्राप्तः’ = having attained

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

• परमानन्दम्: supreme bliss
• परमानन्दम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: परम + आनन्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद

• तयोः: of the two
• तयोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्विवचनस्य षष्ठी/सप्तमी (6th/7th), द्विवचन; ‘of the two / in the two’

• दर्शन: seeing, sight
• दर्शन: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दृश् (धातु) → दर्शन (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• कौतुकात्: from eagerness/curiosity
• कौतुकात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: कौतुक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ/कारणे (ablative of cause)

• पुलक: horripilation, thrill
• पुलक: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुलक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• अंकित: marked, covered
• अंकित: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अङ्क् (धातु) → अंकित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• सर्वाङ्गः: (he) whose whole body
• सर्वाङ्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासान्त ‘सर्वाङ्ग’ = whole body; बहुव्रीह्यर्थे विशेषणवत्

• तौ: those two
• तौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया (2nd), द्विवचन

• उभौ: both
• उभौ: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनामसदृश, पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन; ‘both’ (तौ इति विशेषण)

• परिषस्वजे: embraced
• परिषस्वजे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि-स्वज् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘he embraced’

Speaker

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Purāṇic narration)

Visual Art Cues

Scene: A joyous reunion: the central figure, thrilled with horripilation, embraces two revered persons; attendants look on with softened faces; the moment is intimate yet public, framed by palace pillars and festive textiles.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True affection and dharmic relationships are portrayed as uplifting, producing inner bliss and heartfelt reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it continues a royal-dharma narrative within the Brahmottarakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse focuses on an emotional and dharmic response—joy and embrace upon meeting.