Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43

Devanagari script

एष किं योगसिद्धो वा तपःसिद्धो ऽथवाऽमरः । अमानुषमिद कर्म यदनेन कृतं महत्

Transliteration

eṣa kiṃ yogasiddho vā tapaḥsiddho 'thavā'maraḥ | amānuṣamida karma yadanena kṛtaṃ mahat

Translation

“Chàng là bậc thành tựu do yoga, hay thành tựu do khổ hạnh—hay chính là một vị thần? Vì đại sự chàng làm quả thật vượt ngoài mức đo của con người.”

Word by Word

• एषः: this (person)
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संकेत-सर्वनाम (this one)

• किम्: is (he) what? / whether
• किम्: Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रश्न (interrogative particle) = whether/what?

• योगसिद्धः: one perfected through yoga
• योगसिद्धः: Karta (Predicative nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक) + सिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (योगेन सिद्धः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-नाम (one perfected by yoga)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय (विकल्पार्थक) = disjunctive particle (or)

• तपःसिद्धः: one perfected by austerity
• तपःसिद्धः: Karta (Predicative nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक) + सिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तपसा सिद्धः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-नाम

• अथवा: or else
• अथवा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ + वा (अव्यय)
• Form: अव्यय (विकल्पार्थक) = or else

• अमरः: an immortal (a god)
• अमरः: Karta (Predicative nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अमर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-नाम (immortal/god)

• अमानुषम्: non-human, superhuman
• अमानुषम्: Karta (Predicate adjective/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अमानुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (non-human)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संकेत (this)

• कर्म: deed, act
• कर्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृस्थाने (this deed)

• यत्: which
• यत्: Karta (Relative/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धि-सर्वनाम (which)

• अनेन: by him
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (by him/this one)

• कृतम्: done
• कृतम्: Karta (Relative-clause predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (done)

• महत्: great
• महत्: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (great)

Speaker

Narrator reporting onlookers’ speculation (context not specified in snippet)

Visual Art Cues

Scene: A circle of ministers and warriors in thoughtful debate, fingers raised in questioning; in the background the youthful hero stands composed, suggesting a mystery beyond ordinary categories.

Characters & Entities

• Yogasiddha
• Tapaḥsiddha
• Amara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True spiritual attainment (siddhi) is recognized by its transformative, dharma-protecting power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; yoga and tapas are referenced as sources of siddhi, not as explicit injunctions.