Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 61

Devanagari script

शिवाय दत्त्वोपभुंक्ष्व भक्ष्यं भोज्यं प्रियं नवम् । यद्दत्तं यत्कृतं जप्तं यत्स्नातं यद्धुतं स्मृतम्

Transliteration

śivāya dattvopabhuṃkṣva bhakṣyaṃ bhojyaṃ priyaṃ navam | yaddattaṃ yatkṛtaṃ japtaṃ yatsnātaṃ yaddhutaṃ smṛtam

Translation

Sau khi dâng lên Śiva, rồi mới thọ dụng các món ăn—đồ nhai và đồ dùng bữa—tươi mới, đáng ưa. Bất cứ điều gì đã bố thí, đã làm, đã trì tụng japa, đã tắm gội thanh tịnh, đã hiến cúng vào lửa, hay đã tưởng niệm—

Word by Word

• शिवाय: to Śiva
• शिवाय: Sampradana (Recipient)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya-viseshana (Absolutive; prior action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: दा (ददाति), क्रियाविशेषणभावः

• उपभुङ्क्ष्व: partake/enjoy
• उपभुङ्क्ष्व: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: उप + भुज् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपदम्; धातु: भुज्, उपसर्ग: उप

• भक्ष्यम्: food to be chewed
• भक्ष्यम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: भक्ष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• भोज्यम्: food to be eaten
• भोज्यम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: भोज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• प्रियम्: dear/pleasing
• प्रियम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (भक्ष्य/भोज्यादीनाम्)

• नवम्: fresh/new
• नवम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्

• यत्: whatever/that which
• यत्: Sambandha (Relative pronoun; correlating)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative)

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Visheshana (Predicate/relative qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: दा; (यत्) विशेषणम्

• यत्: whatever
• यत्: Sambandha (Relative pronoun)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• कृतम्: done
• कृतम्: Visheshana (Predicate/relative qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: कृ

• जप्तम्: recited (japa)
• जप्तम्: Visheshana (Predicate/relative qualifier)
• Type: Adjective
• Root: जप् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: जप्

• यत्: whatever
• यत्: Sambandha (Relative pronoun)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• स्नातम्: bathed
• स्नातम्: Visheshana (Predicate/relative qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्ना (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: स्ना

• यत्: whatever
• यत्: Sambandha (Relative pronoun)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• हुतम्: offered in fire (homa)
• हुतम्: Visheshana (Predicate/relative qualifier)
• Type: Adjective
• Root: हु (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: हु

• स्मृतम्: remembered
• स्मृतम्: Visheshana (Predicate/relative qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: स्मृ

Speaker

Unknown (narrative instruction within Brahmottarakhaṇḍa; speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-gṛha-kṣetra (home as kṣetra through Śiva-arpana)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A simple Śiva-liṅga on a home altar with bilva leaves; a devotee offers a fresh meal; afterward, the family receives prasāda. In the background, symbolic vignettes of dāna, japa with mālā, snāna at a ghat, and homa fire—showing the spectrum of sanctified acts.

Characters & Entities

• Śiva
• Japa
• Snāna
• Homa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Treat daily life as worship: offer first to Śiva, then accept sustenance as prasāda, sanctifying ordinary acts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific sacred place is named; the verse teaches a general Śaiva household discipline.

What ritualistic prescription is mentioned?

Naivedya to Śiva before eating, and recognition of meritorious acts such as dāna, japa, snāna, homa, and smaraṇa.