Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 57

Devanagari script

प्राङ्मुखं चोपवेश्याथ नत्वा शिवपदाम्बुजम् । तन्मस्तके करं न्यस्य ददौ मंत्रं शिवात्मकम्

Transliteration

prāṅmukhaṃ copaveśyātha natvā śivapadāmbujam | tanmastake karaṃ nyasya dadau maṃtraṃ śivātmakam

Translation

Ngài cho vua ngồi quay mặt về phương Đông, rồi đảnh lễ liên hoa túc của Śiva. Đặt tay lên đỉnh đầu nhà vua, Ngài ban trao thần chú mang bản thể Śiva.

Word by Word

• प्राङ्मुखम्: facing east
• प्राङ्मुखम्: Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राङ् + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; कर्मधारयः ‘पूर्वाभिमुखम्’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction

• उपवेश्य: having seated (him)
• उपवेश्य: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप-विश् (धातु) → उपवेश्य (कृदन्त, ल्यप्)
• Form: कृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त-अव्ययभाव), अव्यय — gerund ‘having seated (someone)’

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (अनन्तरार्थक निपात) — then

• नत्वा: having bowed
• नत्वा: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु) → नत्वा (कृदन्त, क्त्वा)
• Form: कृदन्त (क्त्वा), अव्यय — gerund ‘having bowed’

• शिवपदाम्बुजम्: Śiva’s lotus-feet
• शिवपदाम्बुजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव-पद-अम्बुज (प्रातिपदिक; शिव + पद + अम्बुज)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘शिवस्य पदम्’ + कर्मधारय ‘पदाम्बुजम्’ (lotus-feet)

• तत्: on that
• तत्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular (in that)

• मस्तके: on the head
• मस्तके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मस्तक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular

• करम्: hand
• करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular

• न्यस्य: having placed
• न्यस्य: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि- अस्/स्यन्द? (धातु) → न्यस्य (कृदन्त, ल्यप्)
• Form: कृदन्त (ल्यप्), अव्यय — gerund from √अस् (न्यासे) / √स्य (to place); ‘having placed’

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन — Perfect, 3rd person singular

• मन्त्रम्: mantra
• मन्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular

• शिवात्मकम्: of the nature of Śiva
• शिवात्मकम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव-आत्मक (प्रातिपदिक; शिव + आत्मक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular agreeing with मन्त्रम्; तत्पुरुषः ‘शिवस्वरूपम्’

Speaker

Sūta (narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The guru seats the king facing east; the guru bows to Śiva’s lotus feet (symbolic or via liṅga/footprints), then places his palm on the king’s head, imparting a Śiva-mantra.

Characters & Entities

• Sūta
• Garga
• King
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mantra is received through reverent lineage: devotion to Śiva and the guru’s authorized transmission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting remains the puṇya-tīrtha by the Kāliṅdī; this verse emphasizes the dīkṣā act rather than naming the site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Seating facing east, bowing to Śiva, and head-touch (guru’s hand on the disciple’s head) during mantra-upadeśa.