Adhyaya 97

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल व्यासतीर्थमनुत्तमम् । दुर्लभं मनुजैः पुण्यमन्तरिक्षे व्यवस्थितम्

Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Bấy giờ, hỡi bậc hộ trì cõi đất, hãy đi đến Vyāsa-tīrtha vô song—nơi người phàm khó bề đạt tới—một thánh địa công đức thù thắng, như an tọa giữa tầng trung giới, tựa ở giữa trời.”

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कस्माद्वै व्यासतीर्थं तदन्तरिक्षे व्यवस्थितम् । एतदाख्याहि संक्षेपात्त्यज ग्रन्थस्य विस्तरम्

Yudhiṣṭhira thưa: “Vì sao Vyāsa-tīrtha ấy lại an vị giữa cõi trung không? Xin nói cho ta vắn tắt—hãy gác lại sự diễn giải dài dòng.”

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाबाहो धर्मवान्साधुवत्सल । स्वकर्मनिरतः पार्थ तीर्थयात्राकृतादरः

Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Lành thay, lành thay, hỡi bậc đại lực! Ngài sống theo dharma và thương kính người hiền. Hỡi Pārtha, ngài chuyên tâm nơi bổn phận mình và tỏ lòng tôn kính cuộc hành hương đến các tīrtha.”

Verse 4

दुर्लभं सर्वजन्तूनां व्यासतीर्थं नरेश्वर । पीडितो वृद्धभावेन अकल्पोऽहं नृपात्मज

Hỡi bậc chúa tể loài người, Vyāsa-tīrtha ấy thật khó được đối với mọi hữu tình. Bị đè nặng bởi tuổi già, hỡi hoàng tử, ta không còn thích hợp cho sự gắng sức nhọc nhằn.

Verse 5

विसंज्ञो गतवित्तस्तु संजातः स्मृतिवर्जितः । गुह्याद्गुह्यतरं तीर्थं नाख्यातं कस्यचिन्मया

Ta đã trở nên mê man, mất hết tài vật và lìa khỏi ký ức. Tīrtha này—kín nhiệm hơn cả điều kín nhiệm—ta chưa từng tiết lộ với bất kỳ ai.

Verse 6

कलिस्तत्रैव राजेन्द्र न विशेद्व्याससंश्रयात् । अन्तरिक्षे तु संजातं रेवायाश्चेष्टितेन तु

Hỡi bậc vương giả, do nương nơi sự che chở của Vyāsa, Kali tuyệt nhiên không thể bước vào chốn ấy. Quả thật, nơi ấy đã hiện thành giữa trung không nhờ diệu dụng kỳ lạ của Revā (Narmadā).

Verse 7

विरिञ्चिर्नैव शक्नोति रेवाया गुणकीर्तनम् । कथं ज्ञास्याम्यहं तात रेवामाहात्म्यमुत्तमम्

Ngay cả Virinci (Phạm Thiên Brahmā) cũng không thể ca tụng trọn vẹn các đức hạnh của Revā. Vậy thì, hỡi người thân yêu, làm sao ta có thể biết được đại uy linh tối thượng của Revā?

Verse 8

व्यासतीर्थं विशेषेण लवमात्रं ब्रवीम्यतः । प्रत्यक्षः प्रत्ययो यत्र दृश्यतेऽद्य कलौ युगे

Vì thế, ta sẽ nói—đặc biệt—chỉ đôi điều về Vyāsatīrtha. Bởi tại đó, ngay trong thời Kali ngày nay, vẫn thấy chứng cứ hiển nhiên và niềm xác tín rõ rệt.

Verse 9

विहङ्गो गच्छते नैव भित्त्वा शूलं सुदारुणम् । तस्योत्पत्तिं समासेन कथयामि नृपात्मज

Ngay cả chim muông cũng không thể bay qua, xuyên thủng ngọn giáo vô cùng ghê rợn ấy. Hỡi hoàng tử, ta sẽ kể vắn tắt về sự phát sinh của nó.

Verse 10

आसीत्पूर्वं महीपाल मुनिर्मान्यः पराशरः । तेनात्युग्रं तपश्चीर्णं गङ्गाम्भसि महाफलम्

Thuở xưa, hỡi bậc hộ trì cõi đất, có vị thánh hiền đáng tôn kính tên Parāśara. Ngài đã tu khổ hạnh vô cùng mãnh liệt trong dòng nước sông Hằng, một hành trì đem quả báo lớn lao.

Verse 11

प्राणायामेन संतस्थौ प्रविष्टो जाह्नवीजले । पूर्णे द्वादशमे वर्षे निष्क्रान्तो जलमध्यतः

Đi vào dòng nước Jāhnavī (sông Hằng), ngài an trụ kiên cố trong prāṇāyāma. Khi đủ mười hai năm, ngài từ giữa lòng nước bước ra.

Verse 12

भिक्षार्थी संचरेद्ग्रामं नावा यत्रैव तिष्ठति । तत्र तेन परा दृष्टा बाला चैव मनोहरा

Để cầu thực, ông lang thang qua một ngôi làng nơi có một chiếc thuyền đang neo đậu. Tại đó, ông thấy một thiếu nữ—vô cùng xinh đẹp và quyến rũ lòng người.

Verse 13

तां दृष्ट्वा स च कामार्त उवाच मधुरं तदा । मां नयस्व परं पारं कासि त्वं मृगलोचने

Thấy nàng, ông bỗng bị dục vọng khuấy động, liền nói lời ngọt ngào: “Hãy đưa ta sang bờ bên kia. Nàng là ai, hỡi người mắt tựa mắt nai?”

Verse 14

नावारूढे नदीतीरे मम चित्तप्रमाथिनि । एवमुक्ता तु सा तेन प्रणम्य ऋषिपुंगवम्

Khi ông nói như vậy với nàng đang ngồi trên thuyền nơi bờ sông—kẻ làm tâm ông xao động—nàng liền cúi đầu đảnh lễ, kính bái vị đại hiền triết, bậc tối thượng trong hàng rishi.

Verse 15

कथयामास चात्मानं दृष्ट्वा तं काममोहितम् । कैवर्तानां गृहे दासी कन्याहं द्विजसत्तम

Thấy ông mê mờ vì dục vọng, nàng bắt đầu kể về mình: “Bạch đấng tối thượng trong hàng nhị sinh (dvija), con là thiếu nữ làm tỳ nữ trong nhà những người đánh cá.”

Verse 16

नावासंरक्षणार्थाय आदिष्टा स्वामिना विभो । मया विज्ञापितं वृत्तमशेषं ज्ञातुमर्हसि

“Bạch Chúa tể, chủ nhân đã truyền con trông coi để bảo vệ chiếc thuyền. Con đã kính trình trọn vẹn sự việc; xin Ngài thấu rõ đầy đủ.”

Verse 17

एवमुक्तस्तया सोऽथ क्षणं ध्यात्वाब्रवीदिदम्

Được nàng nói như vậy, chàng trầm tư trong giây lát rồi cất lời thốt ra những lời này.

Verse 18

पराशर उवाच । अहं ज्ञानबलाद्भद्रे तव जानामि सम्भवम् । कैवर्तपुत्रिका न त्वं राजकन्यासि सुन्दरि

Parāśara nói: “Hỡi người cát tường, nhờ sức mạnh của trí tuệ, ta biết rõ nguồn gốc sinh thành của nàng. Hỡi giai nhân, nàng chẳng phải con gái người chài; nàng là công chúa.”

Verse 19

कन्योवाच । कः पिता कथ्यतां ब्रह्मन्कस्या वा ह्युदरोद्भवा । कस्मिन्वंशे प्रसूताहं कैवर्ततनया कथम्

Thiếu nữ thưa: “Bạch Bà-la-môn, xin hãy nói—phụ thân của con là ai, và con sinh từ lòng ai? Con thuộc dòng tộc nào, và vì sao lại được gọi là con gái người chài?”

Verse 20

पराशर उवाच । कथयामि समस्तं यत्त्वया पृष्टमशेषतः । वसुर्नामेति भूपालः सोमवंशविभूषणः

Parāśara nói: “Ta sẽ kể trọn vẹn, không sót điều nào, mọi điều nàng đã hỏi. Có một vị vua tên Vasu, bậc trang sức của dòng Nguyệt (Soma).”

Verse 21

जम्बूद्वीपाधिपो भद्रे शत्रूणां भयवर्धनः । शतानि सप्त भार्याणां पुत्राणां च दशैव तु

“Hỡi người cát tường, ngài là bậc chủ tể cõi Jambūdvīpa, khiến kẻ thù thêm khiếp sợ. Ngài có bảy trăm hoàng hậu và quả thật có mười hoàng tử.”

Verse 22

धर्मेण पालयेल्लोकानीशवत्पूज्यते सदा । म्लेच्छास्तस्याविधेयाश्च क्षीरद्वीपनिवासिनः

Ngài lấy Dharma mà che chở muôn dân, nên luôn được tôn kính như bậc Chúa tể. Ngay cả bọn mleccha cư ngụ ở Kṣīradvīpa cũng không dám trái lệnh Ngài.

Verse 23

तेषामुत्सादनार्थाय ययावुल्लङ्घ्य सागरम् । संयुक्तः पुत्रभृत्यैश्च पौरुषे महति स्थितैः

Để diệt trừ bọn ấy, Ngài xuất chinh, vượt qua đại dương, cùng các hoàng tử và bề tôi, tất thảy đều an trụ trong dũng lực lớn lao.

Verse 24

समरं तैः समारब्धं म्लेच्छैश्च वसुना सह । जिता म्लेच्छाः समस्तास्ते वसुना मृगलोचने

Bấy giờ bọn mleccha ấy cùng với Vasu khởi chiến. Hỡi người mắt như nai, Vasu đã đánh bại hết thảy mleccha đó.

Verse 25

करदास्ते कृतास्तेन सपुत्रबलवाहनाः । प्रधाना तस्य सा राज्ञी तव माता मृगेक्षणे

Ngài khiến họ trở thành kẻ nộp cống, cùng với con trai, binh lực và xe cộ của họ. Hỡi người mắt nai, vị chánh hậu của nhà vua ấy chính là mẹ của nàng.

Verse 26

प्रवासस्थे महीपाले संजाता सा रजस्वला । नारीणां तु सदाकालं मन्मथो ह्यधिको भवेत्

Khi nhà vua đi xa, nàng bước vào kỳ nguyệt sự. Bởi vào lúc ấy, nơi người nữ, Manmatha (Kāma) được nói là trở nên đặc biệt mạnh mẽ.

Verse 27

विशेषेण ऋतोः काले भिद्यन्ते कामसायकैः । मन्मथेन तु संतप्ताचिन्तयत्सा शुभेक्षणा

Đặc biệt vào mùa sinh sôi, mũi tên của dục vọng xuyên thấu lòng người. Bị Manmatha thiêu đốt, người nữ có đôi mắt đẹp ấy bắt đầu trầm tư tính liệu phải làm sao.

Verse 28

दूतं वै प्रेषयाम्यद्य वसुराज्ञः समीपतः । आहूतः सत्वरं दूत गच्छ त्वं नृपसन्निधौ

“Hôm nay ta sẽ sai sứ giả đến bên vua Vasu.” Gọi sứ giả đến, nàng nói: “Hãy mau lên, sứ giả, đến chầu trước mặt đức vua.”

Verse 29

दूत उवाच । परतीरं गतो देवि वसुराजारिशासनः । तत्र गन्तुमशक्येत जलयानैर्विना शुभे

Sứ giả thưa: “Ôi phu nhân như bậc nữ thần, vua Vasu—đấng trừng trị kẻ thù—đã sang bờ bên kia. Bậc cát tường ơi, không có thuyền bè thì không thể đến đó.”

Verse 30

तानि यानानि सर्वाणि गृहीतानि परे तटे । दूतवाक्येन सा राज्ञी विषण्णा कामपीडिता

Tất cả thuyền bè đều đã được đưa sang bờ bên kia. Nghe lời sứ giả, hoàng hậu buồn bã, bị dục tình dày vò.

Verse 31

तत्सखी तामुवाचाथ कस्मात्त्वं परितप्यसे । स्वलेखः प्रेष्यतां देवि शुकहस्ते यथार्थतः

Bấy giờ người bạn thân nói: “Sao nàng lại ưu phiền đến thế? Thưa phu nhân, hãy gửi chính bức thư của mình—đúng nghĩa và rõ ràng—nhờ cánh tay của con vẹt.”

Verse 32

समुद्रं लङ्घयित्वा तु शकुन्ता यान्ति सुन्दरि । सखिवाक्येन सा राज्ञी स्वस्था जाता नराधिप

“Hỡi người đẹp, chim muông còn có thể vượt qua cả đại dương.” Nhờ lời của bạn hiền, hoàng hậu trở nên an định, hỡi bậc quân vương.

Verse 33

व्याहृतो लेखकस्तत्र लिख लेखं ममाज्ञया । त्वद्धीना सत्यभामाद्य वसो राजन्न जीवति

Bấy giờ người thư lại được triệu đến: “Hãy viết thư theo lệnh ta: ‘Không có chàng, hôm nay Satyabhāmā, hỡi Vasu—bậc quân vương—không thể sống nổi.’”

Verse 34

ऋतुकालोऽद्य संजातो लिख लेखं तु लेखकं । लिखिते भूर्जपत्रे तु लेखे वै लेखकेन तु

“Hôm nay thời tiết mùa lành đã đến. Hỡi thư lại, hãy viết thư. Nguyện bức thư ấy được chính tay người viết chép lên vỏ cây bạch dương.”

Verse 35

शुकः पञ्जरमध्यस्थ आनीतोद्धैव सन्निधौ

Bấy giờ, một con vẹt đang ở trong lồng được đem đến, đặt ngay trước mặt họ.

Verse 36

सत्यभामोवाच । नीत्वा लेखं गच्छ शीघ्रं वसुराज्ञः समीपतः । शकुनिः प्रणतो भूत्वा गृहीत्वा लेखमुत्तमम्

Satyabhāmā nói: “Hãy mang thư này và mau đến bên Vasu vương.” Con chim cúi mình kính cẩn, nhận lấy bức thư cao quý ấy.

Verse 37

उत्पत्य सहसा राजञ्जगामाकाशमण्डलम् । ततः पक्षी गतः शीघ्रं वसुराजसमीपतः

Tâu Đại vương, nó bỗng chốc tung cánh bay vào khoảng trời mênh mông. Rồi con chim ấy mau chóng tiến đến trước mặt vua Vasu.

Verse 38

क्षिप्ते लेखे शुकेनैव सत्यभामाविसर्जिते । वसुराज्ञा ततो लेखो गृह्य हस्तेऽवधारितः

Khi con vẹt do Satyabhāmā sai đi thả bức thư xuống, vua Vasu liền nhặt lấy, cầm trong tay và suy xét kỹ càng.

Verse 39

लेखार्थं चिन्तयित्वा तु गृह्य वीर्यं नरेश्वरः । अमोघं पुटिकां कृत्वा प्रतिलेखेन मिश्रितम्

Suy ngẫm ý nghĩa bức thư, bậc chúa tể loài người liền lấy tinh chủng của mình, làm thành một gói không hư mất, lại kèm theo thư hồi đáp đã viết.

Verse 40

शुकस्य सोऽपयामास गच्छ राज्ञीसमीपतः । प्रणम्य वसुराजानं बीजं गृह्योत्पपात ह

Ngài trao cho con vẹt và dặn: “Hãy đến bên hoàng hậu.” Con chim cúi lạy vua Vasu, nhận lấy tinh chủng rồi bay vút lên.

Verse 41

समुद्रोपरि सम्प्राप्तः शुकः श्येनेन वीक्षितः । सामिषं तं शुकं ज्ञात्वा श्येनस्तमभ्यधावत

Khi con vẹt bay đến trên mặt biển, một con diều hâu trông thấy. Biết vẹt như đang mang thịt mồi, diều hâu liền bổ nhào lao tới.

Verse 42

हतश्चञ्चुप्रहारेण शुकः श्येनेन भारत । मूर्च्छया तस्य तद्बीजं पतितं सागराम्भसि

Hỡi Bhārata, con vẹt bị chim ưng đánh bằng mỏ nên ngã xuống bất tỉnh; vì cơn ngất ấy, hạt giống của nó rơi vào làn nước biển cả.

Verse 43

मत्स्येन गिलितं तच्च बीजं वसुमहीपतेः । कन्या मत्स्योदरे जाता तेन बीजेन सुन्दरि

Hỡi giai nhân, hạt giống của vua Vasu ấy bị một con cá nuốt lấy; do hạt giống ấy, từ bụng cá sinh ra một thiếu nữ.

Verse 44

प्राप्तोऽसौ लुब्धकैर्मत्स्य आनीतः स्वगृहं ततः । यावद्विदारितो मत्स्यस्तावद्दृष्टा त्वमुत्तमे

Con cá ấy được những kẻ săn-bắt chài lưới bắt được rồi mang về nhà. Khi cá bị mổ ra, đúng ngay lúc ấy, hỡi bậc ưu tú, nàng được trông thấy.

Verse 45

शशिमण्डलसङ्काशा सूर्यतेजःसमप्रभा । दृष्ट्वा त्वां हर्षिताः सर्वे कैवर्ता जाह्नवीतटे

Đẹp như vầng trăng tròn, rực sáng như uy quang mặt trời—thấy nàng, toàn thể dân chài hân hoan nơi bờ Jāhnavī (sông Gaṅgā).

Verse 46

हर्षितास्ते गताः सर्वे प्रधानस्य च मन्दिरम् । स्त्रीरत्नं कथयामासुर्गृहाण त्वं महाप्रभम्

Hân hoan, tất cả họ đến nhà vị thủ lĩnh và tâu rằng: “Một bảo châu giữa hàng nữ nhân đã xuất hiện—xin ngài đại uy đức hãy nhận lấy.”

Verse 47

गृहीता तेन तन्वङ्गी ह्यपुत्रेण मृगेक्षणा । भार्यां स्वामाह तन्वङ्गि पालयस्व मृगेक्षणे

Bấy giờ người đàn ông vô tự ấy tiếp nhận thiếu nữ thân hình thon thả, mắt như nai. Ông nói với nàng như người vợ: “Hỡi người mảnh mai, hỡi nàng mắt nai, hãy gìn giữ và quán xuyến việc nhà.”

Verse 48

ततः सा चिन्तयामास पराशरवचस्तदा । एवमुक्त्वा तु सा तेन दत्तात्मानं नरेश्वर

Rồi nàng suy ngẫm lời của Parāśara. Nói như thế xong, hỡi bậc quân vương, nàng thuận tình trao thân cho chàng như sự chấp nhận.

Verse 49

उवाच साधु मे ब्रह्मन्मत्स्यगन्धोऽनु वर्तते । ततस्तेन तु सा बाला दिव्यगन्धाधिवासिता

Nàng thưa: “Thật phải, bạch Bà-la-môn; mùi tanh cá vẫn còn vương nơi con.” Bấy giờ nhờ oai lực của ngài, thiếu nữ ấy được thấm đượm hương thơm thần diệu.

Verse 50

कृता योगबलेनैव ज्वालयित्वा विभावसुम् । कृत्वा प्रदक्षिणं वह्निमूढा तेन रसात्तदा

Chỉ bằng sức mạnh yoga, ngài nhóm lên ngọn lửa. Sau khi khiến nàng đi nhiễu quanh ngọn lửa thiêng, ngài liền đưa nàng đến chốn kín đáo.

Verse 51

जलयानस्य मध्ये तु कामस्थानान्यसंस्पृशत् । ज्ञात्वा कामोत्सुकं विप्रं भीता सा धर्मनन्दन

Nhưng giữa thuyền, nàng không cho phép chạm đến những chỗ khơi dậy dục tình. Biết vị Bà-la-môn đang bừng bừng ham muốn, nàng hoảng sợ, hỡi con của Dharma.

Verse 52

हसन्ती तमुवाचाथ देव त्वं लोकसन्निधौ । न लज्जसे कथं धीमन्कुर्वाणः पामरोचितम्

Mỉm cười, nàng nói với chàng: “Bạch ngài, ngài đang ở trước mặt mọi người. Hỡi bậc trí, sao ngài không hổ thẹn khi làm điều chỉ hợp với kẻ phàm tục thô lỗ?”

Verse 53

ततस्तेन क्षणं ध्यात्वा संस्मृता हृदि तामसी । आगता तामसी माया यया व्याप्तं चराचरम्

Rồi chàng trầm tư trong giây lát, nhớ lại trong lòng năng lực tăm tối (tāmasī). Và māyā tăm tối ấy liền hiện ra—thứ bao trùm khắp thế gian, cả động lẫn tĩnh.

Verse 54

ततः सा विस्मिता तेन कर्मणैव तु रञ्जिता । ब्रह्मचर्याभितप्तेन स्त्रीसौख्यं क्रीडितं तदा

Bấy giờ nàng vừa kinh ngạc vừa hoan hỷ trước chính hành động ấy. Nhờ uy lực của người được thanh luyện và tăng trưởng bởi sức nóng của brahmacarya, nàng vui đùa mà nếm trải niềm vui của người nữ.

Verse 55

ततः सा तत्क्षणादेव गर्भभारेण पीडिता । प्रसूता बालकं तत्र जटिलं दण्डधारिणम्

Rồi ngay tức khắc, bị đè nặng bởi gánh thai, nàng sinh nở tại chỗ. Ở đó ra đời một bé trai—tóc bện chùm (jaṭā) và tay cầm gậy (daṇḍa).

Verse 56

कमण्डलुधरं शान्तं मेखलाकटिभूषितम् । उत्तरीयकृतस्कन्धं विष्णुमायाविवर्जितम्

Cậu mang bình nước (kamaṇḍalu), dáng vẻ an hòa, thắt mekhala nơi eo. Tấm y trên vắt lên vai; cậu lìa mọi mê vọng, vượt khỏi cả māyā của Viṣṇu.

Verse 57

ततोऽपि शङ्किता पार्थ दृष्ट्वा तं कलबालकम् । वेपमाना ततो बाला जगाम शरणं मुनेः

Dẫu vậy, hỡi Pārtha, thấy đứa trẻ phi thường ấy nàng vẫn lo sợ. Run rẩy, thiếu nữ ấy đến nương tựa nơi bậc hiền thánh (muni).

Verse 58

रक्ष रक्ष मुनिश्रेष्ठ पराशर महामते । जातं मेऽत्यद्भुतं पुत्रं कौपीनवरमेखलम् । दण्डहस्तं जटायुक्तमुत्तरीयविभूषितम्

“Xin che chở, xin che chở, ô bậc thánh hiền tối thượng—Parāśara đại trí! Một người con vô cùng kỳ diệu đã sinh ra nơi con: mặc khố và đai lưng thanh nhã, tay cầm gậy, tóc bện thành búi jata, và khoác y thượng trang nghiêm.”

Verse 59

पराशर उवाच । मा भैषीः स्वसुते जाते कुमारी त्वं भविष्यसि । नाम्ना योजनगन्धेति द्वितीयं सत्यवत्यपि

Parāśara nói: “Đừng sợ. Dẫu con trai đã sinh, nàng vẫn sẽ là trinh nữ. Về danh xưng, nàng sẽ là Yojanagandhā; và tên thứ hai nữa là Satyavatī.”

Verse 60

शंतनुर्नाम राजा यः स ते भर्ता भविष्यति । प्रथमा महिषी तस्य सोमवंशविभूषणा

“Một vị vua tên Śaṃtanu sẽ là phu quân của nàng. Nàng sẽ là hoàng hậu đầu tiên của ngài, làm vẻ rạng ngời cho Somavaṃśa (vương triều Nguyệt).”

Verse 61

गच्छ त्वं स्वाश्रयं शुभ्रे पूर्वरूपेण संस्थिता । मा विषादं कुरुष्वात्र दृष्टं ज्ञानस्य मे बलम्

“Hãy trở về nơi cư ngụ của nàng, hỡi người thanh tú, trong hình dung như thuở ban đầu. Chớ sầu muộn tại đây—hãy chứng kiến uy lực của trí tuệ tâm linh của ta.”

Verse 62

इत्युक्त्वा प्रययौ विप्रः सा बाला पुत्रमाश्रिता । नत्वोचे मातरं भक्त्या साष्टाङ्गं विनयानतः

Nói xong, vị Bà-la-môn liền ra đi. Cô gái bế con trai, cúi lạy với lòng sùng kính, phủ phục đủ tám chi (aṣṭāṅga praṇāma) trong khiêm cung, rồi thưa với mẹ.

Verse 63

क्षम्यतां मातरुक्तं मे प्रसादः क्रियतामपि । ईश्वराराधने यत्नं करिष्याम्यहमम्बिके

“Mẹ ơi, xin tha thứ những lời con đã nói; xin cũng ban ân cho con. Ôi mẹ Ambikā, con sẽ hết lòng tinh tấn trong việc thờ phụng Đấng Īśvara.”

Verse 64

ततः सा पुत्रवाक्येन विषण्णा वाक्यमब्रवीत्

Bấy giờ, vì những lời của con trai mà lòng bà đau đớn, bà cất lời trong nỗi sầu.

Verse 65

योजनगन्धोवाच । मा त्यक्त्वा गच्छ वत्साद्य मातरं मामनागसम् । त्वद्वियोगेन मे पुत्र पञ्चत्वं भाव्यसंशयम्

Yojanagandhā nói: “Con ơi, chớ bỏ mẹ mà đi ngay bây giờ; đừng rời người mẹ vô tội này. Xa con, hỡi con trai, cái chết của mẹ ắt đến—không còn nghi ngờ.”

Verse 66

नास्ति पुत्रसमः स्नेहो नास्ति भ्रातृसमं कुलम् । नास्ति सत्यपरो धर्मो नानृतात्पातकं परम्

Không có tình thương nào sánh bằng tình thương dành cho con; không có chỗ nương của gia tộc nào như người anh em. Không có dharma nào cao hơn sự tôn thờ chân thật; không có tội lỗi nào lớn hơn dối trá.

Verse 67

बालभावे मया जात आधारः किल जायसे । न मे भर्ता न मे पुत्रः पश्य कर्मविडम्बनम्

Trong thuở thiếu nữ, con đã sinh ra từ ta; ta tưởng con sẽ là chỗ nương tựa của ta. Thế mà nay ta không có chồng, cũng chẳng có người con trai ở lại bên mình—hãy xem sự trớ trêu nghiệt ngã của nghiệp!

Verse 68

व्यास उवाच । मा विषादं कुरुष्वान्तः सत्यमेतन्मयोरितम् । आपत्कालेऽस्मि ते देवि स्मर्तव्यः कार्यसिद्धये

Vyāsa nói: “Đừng sầu muộn trong lòng. Điều ta nói là chân thật. Hỡi Devī, khi gặp hoạn nạn, hãy nhớ đến ta để việc của nàng được thành tựu.”

Verse 69

आपदस्तारयिष्यामि क्षम्यतां मे दुरुत्तरम् । इत्युक्त्वा प्रययौ व्यासः कन्या सापि गता गृहम्

“Ta sẽ cứu nàng khỏi mọi tai ương; xin tha thứ lời nói khó nghe của ta.” Nói xong, Vyāsa ra đi, còn thiếu nữ ấy cũng trở về nhà.

Verse 70

पराशरसुतस्तत्र विषष्णो वनमध्यतः । त्रेतायुगावसाने तु द्वापरादौ नरेश्वर

Tại đó, con của Parāśara là Vyāsa, sầu muộn giữa rừng sâu—hỡi bậc quân vương—vào lúc cuối Tretā Yuga và đầu Dvāpara, vẫn chìm trong suy niệm.

Verse 71

व्यासार्थं चिन्तयामासुर्देवाः शक्रपुरोगमाः । आख्यातो नारदेनैव पुत्रः पराशरस्य सः

Vì lợi ích của Vyāsa, chư thiên do Śakra (Indra) dẫn đầu bắt đầu bàn nghị. Chính Nārada đã báo cho họ biết rằng ngài là con của Parāśara.

Verse 72

कैवर्तपुत्रिकाजातो ज्ञानी जह्नुसुतातटे । ततो नारदवाक्येन आगताः सुरसत्तमाः

Vị trí giả (Vyāsa), sinh từ con gái người đánh cá, ở bên bờ sông Jahnusutā. Rồi theo lời Nārada, các vị thiên thần tối thượng liền đến nơi.

Verse 73

रामः पितामहः शक्रो मुनिसङ्घैः समावृताः । आस्यादिकं पृथग्दत्त्वा साधु साध्वित्युदीरयन्

Rāma, Pitāmaha (Phạm Thiên) và Śakra (Đế Thích), được các hội chúng hiền thánh vây quanh, lần lượt dâng các lễ kính như lời chào tôn nghiêm, và đồng thanh xướng: “Lành thay! Lành thay!”

Verse 74

पितामहेन वै बालो गर्भाधानादिसंस्कृतः । द्वीपायनो द्वीपजन्मा पाराशर्यः पराशरात्

Vị Tổ phụ (Pitāmaha) đã làm các lễ saṁskāra cho cậu bé ấy, khởi từ garbhādhāna, đúng theo nghi pháp. Vì sinh trên một hòn đảo, ngài được gọi là Dvaipāyana; và vì là con của Parāśara, ngài mang danh Pārāśarya.

Verse 75

कृष्णांशात्कृष्णनामायं व्यासो वेदान्व्यसिष्यति । विरञ्चिनाभिषिक्तोऽसौ मुनिसङ्घैः पुनःपुनः

Vì là một phần của Kṛṣṇa, ngài mang danh ‘Kṛṣṇa’; và với danh Vyāsa, ngài sẽ sắp đặt và phân chia các bộ Veda. Ngài được Virañci (Phạm Thiên) làm lễ quán đảnh, và lại được hội chúng hiền thánh tôn kính nhiều lần.

Verse 76

व्यासस्त्वं सर्वलोकेषु इत्युक्त्वा प्रययुः सुराः । तीर्थयात्रा समारब्धा कृष्णद्वैपायनेन तु

Nói rằng: “Ngài là Vyāsa trong khắp các thế giới,” chư thiên liền cáo biệt. Bấy giờ Kṛṣṇadvaipāyana khởi hành cuộc hành hương đến các tīrtha linh thiêng.

Verse 77

गङ्गावगाहिता तेन केदारश्च सपुष्करः । गया च नैमिषं तीर्थं कुरुक्षेत्रं सरस्वती

Ngài tắm gội nơi sông Hằng thiêng, rồi hành hương đến Kedāra và Puṣkara; tiếp đó đến Gayā, thánh địa Naimiṣa, Kurukṣetra và dòng Sarasvatī.

Verse 78

उज्जयिन्यां महाकालं सोमनाथं प्रभासके । पृथिव्यां सागरान्तायां स्नात्वा यातो महामुनिः

Tại Ujjayinī, ngài phụng thờ Mahākāla; ở Prabhāsa, ngài chiêm bái Somanātha. Sau khi tắm gội khắp cõi đất cho đến bờ biển, bậc đại hiền lại tiếp bước lên đường.

Verse 79

अमृतां नर्मदां प्राप्तो रुद्रदेहोद्भवां शुभाम् । साह्लादो नर्मदां दृष्ट्वा चित्तविश्रान्तिमाप च

Ngài đến sông Narmadā, dòng cam lộ cát tường, được truyền rằng phát sinh từ chính thân thể Rudra. Nhìn thấy Narmadā trong niềm hoan hỷ, ngài đạt sự an nghỉ sâu xa và an tịnh trong tâm.

Verse 80

तपश्चचार विपुलं नर्मदातटमाश्रितः । ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थण्डिलेशयः

Nương nơi bờ sông Narmadā, ngài thực hành khổ hạnh dồi dào: mùa hạ chịu phép “năm lửa”, mùa mưa nằm trên nền đất trần.

Verse 81

सार्द्रवासाश्च हेमन्ते तिष्ठन्दध्यौ महेश्वरम् । स्वान्तर्हृत्कमले स्थाप्य ध्यायते परमेश्वरम्

Vào mùa đông, khoác y phục còn ẩm, ngài đứng yên mà quán niệm Maheśvara. An trí Đấng Tối Thượng trong hoa sen của tâm nội tại, ngài thiền định về Parameśvara.

Verse 82

सृष्टिसंहारकर्तारमछेद्यं वरदं शुभम् । नित्यं सिद्धेश्वरं लिङ्गं पूजयेद्ध्यानतत्परः

Chuyên tâm thiền định, người ấy hằng ngày nên lễ bái Liṅga Siddheśvara—cát tường, ban phúc, bất khả xâm phạm—Đấng Chủ Tể làm nên sự tạo hóa và hủy diệt.

Verse 83

अर्चनात्सिद्धलिङ्गस्य ध्यानयोगप्रभावतः । प्रत्यक्षः शङ्करो जातः कृष्णद्वैपायनस्य सः

Nhờ lễ bái Siddha-Liṅga ấy và nhờ uy lực của thiền định–yoga, Śaṅkara đã hiện ra trực tiếp trước Kṛṣṇadvaipāyana.

Verse 84

ईश्वर उवाच । तोषितोऽहं त्वया वत्स वरं वरय शोभनम्

Īśvara phán: “Hỡi con yêu, Ta hài lòng về con; hãy chọn một ân phúc tốt đẹp.”

Verse 85

व्यास उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । प्रत्यक्षो नर्मदातीरे स्वयमेव भविष्यसि । अतीतानागतज्ञोऽहं त्वत्प्रसादादुमापते

Vyāsa thưa: “Nếu Ngài hài lòng về con, hỡi Đấng Thiêng, và nếu có thể ban ân phúc, xin Ngài tự thân hiển hiện trên bờ sông Narmadā. Nhờ ân sủng của Ngài, hỡi Umāpati, xin cho con biết điều đã qua và điều sắp đến.”

Verse 86

ईश्वर उवाच । एवं भवतु ते पुत्र मत्प्रसादादसंशयम् । त्वयि भक्तिगृहीतोऽहं प्रत्यक्षो नर्मदातटे

Īśvara phán: “Sẽ đúng như vậy, hỡi con trai, nhờ ân sủng của Ta, không nghi ngờ. Bị cảm động bởi lòng bhakti của con, Ta sẽ hiển hiện trực tiếp trên bờ sông Narmadā.”

Verse 87

सहस्रांशार्धभावेन प्रत्यक्षोऽहं त्वदाश्रमे । इत्युक्त्वा प्रययौ देवः कैलासं नगमुत्तमम्

“Trong hình tướng nửa ngàn tia quang huy, Ta sẽ hiện diện trực tiếp nơi đạo tràng của con.” Nói xong, Thần liền lên đường về Kailāsa, ngọn núi tối thượng.

Verse 88

पत्नीसंग्रहणं जातं कृष्णद्वैपायनस्य तु । शास्त्रोक्तेन विधानेन पत्नी पालयतस्तथा

Đối với Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa), việc cưới vợ đã diễn ra; và đúng theo phép tắc do śāstra truyền dạy, ngài chu toàn việc nuôi dưỡng, che chở và chăm sóc hiền thê.

Verse 89

पुत्रो जातो ह्यपुत्रस्य पराशरसुतस्य च । देवैर्वर्धापितः सर्वैरिञ्चेन्द्रपुरोगमैः

Một người con đã chào đời với vị hiền triết vốn chưa có con—chính là Vyāsa, con của Parāśara. Chư thiên đều hoan hỷ mừng điềm lành ấy, với Indra và các vị khác đứng đầu.

Verse 90

पुत्रजन्मन्यथाजग्मुर्वशिष्ठाद्या मुनीश्वराः । तीर्थयात्राप्रसङ्गेन पराशरपुरोगमाः

Đúng lúc đứa trẻ ra đời, các bậc đại thánh hiền—Vasiṣṭha và những vị khác—đã đến nơi ấy; Parāśara dẫn đầu, nhân dịp hành hương đến các tīrtha linh thiêng.

Verse 91

मन्वत्रिविष्णुहारीतयाज्ञवल्क्योशनोऽङ्गिराः । यमापस्तम्बसंवर्ताः कात्यायनबृहस्पती

Manu, Atri, Viṣṇu, Hārīta, Yājñavalkya, Uśanas và Aṅgiras; cùng với Yama, Āpastamba, Saṃvarta, Kātyāyana và Bṛhaspati—tất cả cũng đều đến.

Verse 92

एवमादिसहस्राणि लक्षकोटिशतानि च । सशिष्याश्च महाभागा नर्मदातटमाश्रिताः

Như vậy, hàng ngàn rồi hàng ngàn—đến trăm ngàn và cả ức—các bậc hiền thánh cao quý, cùng với đệ tử, đã nương tựa dọc bờ sông Narmadā.

Verse 93

व्यासाश्रमे शुभे रम्ये संतुष्टा आययुर्नृप । दृष्ट्वा तान्सोऽपि विप्रेन्द्रानभ्युत्थानकृतोद्यमः

Tâu Đại vương, lòng hoan hỷ, họ đã đến đạo tràng của Vyāsa, nơi cát tường và mỹ lệ. Thấy các bậc Bà-la-môn hiền triết tối thượng ấy, nhà vua cũng vội đứng dậy nghênh tiếp đầy kính lễ.

Verse 94

पितुः पूर्वं प्रणम्यादौ सर्वेषां च यथाविधि । आसनानि ददौ भक्त्या पाद्यमर्घं न्यवेदयत्

Trước hết, chàng đảnh lễ phụ thân; rồi theo đúng nghi lễ, kính bái tất cả. Với lòng sùng kính, chàng dâng chỗ ngồi, và kính tiến nước rửa chân (pādya) cùng lễ vật tôn kính (arghya).

Verse 95

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह । उद्धृतोऽहं न सन्देहो युष्मत्सम्भाषणार्चनात्

Chắp tay cung kính, chàng thưa rằng: “Nhờ được đàm đạo cùng chư vị và nhờ kính lễ phụng thờ chư vị, con quả thật được nâng lên—không còn nghi hoặc.”

Verse 96

आरण्यानि च शाकानि फलान्यारण्यजानि च । तानि दास्यामि युष्माकं सर्वेषां प्रीतिपूर्वकम्

“Con sẽ kính dâng đến tất cả chư vị, với lòng mến kính, các thứ rau rừng và trái quả mọc nơi hoang lâm.”

Verse 97

। अध्याय

Dấu kết thúc chương (Adhyāya).

Verse 98

वर्धयित्वा जयाशीर्भिरवलोक्य परस्परम् । पराशरः समस्तैश्च वीक्षितो मुनिपुंगवैः

Sau khi trao đổi lời chúc thắng lợi và nhìn nhau, tất thảy các bậc hiền triết hùng dũng như ngưu vương đều chăm chú chiêm ngưỡng Parāśara.

Verse 99

उत्तरं दीयतां तात कृष्णद्वैपायनस्य च । एवमुक्तस्तु तैः सर्वैर्भगवान्स पराशरः । प्रोवाच स्वात्मजं व्यासमृषीणां यच्चिकीर्षितम्

“Hãy ban lời đáp, con hiền—cũng cho Kṛṣṇa Dvaipāyana.” Được tất cả thưa như vậy, đấng tôn kính Parāśara liền nói với con mình là Vyāsa điều mà các hiền triết dự định thực hiện.

Verse 100

श्रीपराशर उवाच । नेच्छन्ति दक्षिणे कूले व्रतभङ्गभयादथ । भोजनं भोक्तुकामास्ते श्राद्धे चैव विशेषतः

Śrī Parāśara nói: “Vì sợ phạm giới nguyện (vrata), họ không muốn dùng bữa ở bờ nam; nhưng họ vẫn mong thọ thực, nhất là trong lễ śrāddha.”

Verse 101

व्यास उवाच । करोमि भवतामुक्तमत्रैव स्थीयतां क्षणम् । यावत्प्रसाद्य सरितं करोमि विधिमुत्तमम्

Vyāsa nói: “Con sẽ làm đúng như lời người dạy. Xin hãy lưu lại đây giây lát; trong khi con làm lễ làm vui lòng dòng sông và cử hành nghi thức tối thượng đúng pháp.”

Verse 102

एवमुक्त्वा शुचिर्भूत्वा नर्मदातटमास्थितः । स्तोत्रं जगाद सहसा तन्निबोध नरेश्वर

Nói xong, thân tâm thanh tịnh, ông đứng trên bờ sông Narmadā. Ngay tức khắc, ông cất lời tụng một bài thánh tụng—muôn tâu Đại vương, xin lắng nghe.

Verse 103

जय भगवति देवि नमो वरदे जय पापविनाशिनी बहुफलदे । जय शुम्भनिशुम्भकपालधरे प्रणमामि तु देवनरार्तिहरे

Chiến thắng thay, hỡi Bhagavatī Devī—xin đảnh lễ Đấng ban ân phúc! Chiến thắng thay, Đấng diệt trừ tội lỗi, Đấng ban quả phúc dồi dào! Chiến thắng thay, Đấng mang những sọ của Śumbha và Niśumbha; con cúi lạy Ngài, Đấng xóa khổ cho chư thiên và loài người.

Verse 104

जय चन्द्रदिवाकरनेत्रधरे जय पावकभूषितवक्त्रवरे । जय भैरवदेहनिलीनपरे जय अन्धकरक्तविशोषकरे

Chiến thắng thay, Đấng lấy Trăng và Mặt Trời làm đôi mắt; chiến thắng thay, Đấng có dung nhan thù thắng được trang nghiêm bởi lửa thiêng. Chiến thắng thay, Đấng an trụ trong chính thân Bhairava; chiến thắng thay, Đấng làm khô cạn huyết của Andhaka.

Verse 105

जय महिषविमर्दिनि शूलकरे जय लोकसमस्तकपापहरे । जय देवि पितामहरामनते जय भास्करशक्रशिरोऽवनते

Chiến thắng thay, Mahīṣa-vimardinī, Đấng diệt trừ Ma-híṣa, tay cầm tam xoa; chiến thắng thay, Đấng xóa sạch tội lỗi của muôn cõi. Chiến thắng thay, hỡi Devī, Đấng được Pitāmaha (Brahmā) hoan hỷ phụng thờ; chiến thắng thay, trước Ngài Bhāskara và Śakra cúi đầu đảnh lễ.

Verse 106

जय षण्मुखसायुध ईशनुते जय सागरगामिनि शम्भुनुते । जय दुःखदरिद्रविनाशकरे जय पुत्रकलत्रविवृद्धिकरे

Chiến thắng thay, Đấng được Īśa và Skanda sáu mặt cùng các khí giới tôn thờ; chiến thắng thay, hỡi Đấng chảy ra biển cả, được Śambhu ca ngợi. Chiến thắng thay, Đấng diệt trừ sầu khổ và nghèo túng; chiến thắng thay, Đấng làm tăng trưởng phúc lành về con cái và bạn đời.

Verse 107

जय देवि समस्तशरीरधरे जय नाकविदर्शिनि दुःखहरे । जय व्याधिविनाशिनि मोक्षकरे जय वाञ्छितदायिनि सिद्धवरे

Khải thắng, hỡi Nữ Thần, Đấng nâng đỡ mọi loài hữu thân; khải thắng, Đấng mở bày cõi trời và tiêu trừ khổ não. Khải thắng, Đấng diệt bệnh tật và ban Môkṣa; khải thắng, Đấng ban điều ước nguyện—bậc tối thượng giữa các Siddha, Đấng ban thành tựu.

Verse 108

एतद्व्यासकृतं स्तोत्रं यः पठेच्छिवसन्निधौ । गृहे वा शुद्धभावेन कामक्रोधविवर्जितः

Ai tụng đọc thánh tụng này do Vyāsa soạn—dù trước thánh nhan Śiva hay ngay tại gia—với tâm ý thanh tịnh, lìa dục vọng và sân hận,

Verse 109

तस्य व्यासो भवेत्प्रीतः प्रीतश्च वृषवाहनः । प्रीता स्यान्नर्मदा देवी सर्वपापक्षयंकरी

với người ấy, Vyāsa hoan hỷ; và Vṛṣavāhana (Śiva, Đấng mang cờ bò) cũng hoan hỷ. Narmadā Devī cũng ban ân—Đấng khiến mọi tội lỗi đều tiêu trừ.

Verse 110

न ते यान्ति यमालोकं यैः स्तुता भुवि नर्मदा । पितामहोऽपि मुह्येत देवि त्वद्गुणकीर्तनात्

Những ai tán dương Narmadā nơi cõi đất này sẽ không đi đến cảnh giới Yama. Hỡi Nữ Thần, ngay cả Pitāmaha (Brahmā) cũng phải kinh ngạc trước tiếng ca tụng công đức của Ngài.

Verse 111

वाक्पतिर्नैव ते वक्तुं स्वरूपं वेद नर्मदे । कथं गुणानहं देवि त्वदीयाञ्ज्ञातुमुत्सहे

Hỡi Narmadā, ngay cả Vākpati, chúa tể ngôn từ, cũng chẳng thật biết cách diễn tả tôn dung của Ngài. Vậy thì, hỡi Nữ Thần, làm sao con dám biết và xưng tụng các công đức của Ngài?

Verse 112

इति ज्ञात्वा शुचिं भावं वाङ्मनःकायकर्मभिः । प्रसन्ना नर्मदादेवी ततो वचनमब्रवीत्

Biết rõ tâm hạnh thanh tịnh của ngài—thanh tịnh nơi lời nói, ý nghĩ, thân và việc làm—Nữ thần Narmadā hoan hỷ, rồi cất lời như sau.

Verse 113

सत्यवादेन तुष्टाहं भोभो व्यास महामुने । यदीच्छसि वरं किंचित्तं ते सर्वं ददाम्यहम्

“Hỡi Vyāsa, bậc Đại Muni! Ta hài lòng vì lời chân thật của ngài. Nếu ngài muốn bất cứ ân phúc nào, ta sẽ ban trọn vẹn cho ngài.”

Verse 114

व्यास उवाच । यदि तुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । आतिथ्यमुत्तरे कूले ऋषीणां दातुमर्हसि

Vyāsa thưa: “Bạch Nữ thần, nếu Người hoan hỷ với con—nếu Người muốn ban ân phúc cho con—xin cho phép con được dâng sự tiếp đãi thiêng (ātithya) cho các bậc ṛṣi nơi bờ bắc của Người.”

Verse 115

नर्मदोवाच । अयुक्तं याचितं व्यास विमार्गे यत्प्रवर्तनम् । इन्द्रचन्द्रयमैः शक्यमुन्मार्गे न प्रवर्तितुम्

Narmadā phán: “Hỡi Vyāsa, điều ngài cầu xin là không hợp lẽ—là xui khiến sự hành động lệch khỏi chánh đạo. Dẫu Indra, Candra và Yama cũng không thể khiến ai bước đi trên đường tà.”

Verse 116

याचस्वान्यं वरं पुत्र यत्किंचिद्भुवि दुर्लभम् । एतच्छ्रुत्वा वचो देव्या व्यासो मूर्च्छां यतस्तदा

“Hỡi con, hãy xin một ân phúc khác—bất cứ điều gì hiếm có ở đời.” Nghe lời Nữ thần, Vyāsa liền ngất lịm ngay khi ấy.

Verse 117

वृथा क्लेशोऽद्य मे जात इति मत्वा पपात ह । धरणी चलिता सर्वा सशैलवनकानना

Nghĩ rằng: “Công phu của ta hôm nay đã hóa uổng,” ông liền ngã quỵ. Bấy giờ toàn cõi địa cầu rung chuyển—cùng núi non, rừng thẳm và các lùm cây.

Verse 118

मूर्च्छापन्नं ततो व्यासं दृष्ट्वा देवाः सवासवाः । हाहाकारमुखाः सर्वे तत्राजग्मुः सहस्रशः

Thấy Vyāsa ngất lịm, chư thiên—cùng với Indra—đều kêu lên kinh hãi; và tất cả kéo đến nơi ấy hàng ngàn vị.

Verse 119

व्यासमुत्थापयामासुर्वेदव्यसनतत्परम् । ब्राह्मणार्थे च संक्लिष्टो नात्महेतोः सरिद्वरे

Họ đỡ Vyāsa đứng dậy, bậc luôn chuyên tâm nơi Veda. Bên dòng sông tối thắng ấy, ngài khổ tâm vì lợi ích của các brāhmaṇa—chứ không vì bản thân.

Verse 120

गवार्थे ब्राह्मणार्थे च सद्यः प्राणान्परित्यजेत् । एवं सा नर्मदा प्रोक्ता ब्रह्माद्यैः सुरसत्तमैः

“Vì đàn bò và vì các brāhmaṇa, người ta nên lập tức xả bỏ sinh mạng.” Như thế, Narmadā đã được Brahmā cùng các bậc thiên thần tối thượng tuyên thuyết.

Verse 121

सुशीतलैस्तं बहुभिश्च वातैर्रेवाभ्यषिञ्चत्स्वजलेन भीता । सचेतनः सत्यवतीसुतोऽपि प्रणम्य देवान्सरितं जगाद

Bấy giờ Revā, vì sợ hãi, đã làm ngài tỉnh lại bằng nhiều luồng gió mát và rảy lên ngài chính dòng nước của mình. Khi hồi tỉnh, con của Satyavatī đảnh lễ chư thiên rồi thưa cùng dòng sông.

Verse 122

व्यास उवाच । तीर्थैः समस्तैः किल सेवनाय फलं प्रदिष्टं मम मन्दभाग्यात् । यद्देवि पुण्या विफला ममाशा आरण्यपुष्पाणि यथा जनानाम्

Vyāsa nói: “Người ta bảo rằng quả báo của việc phụng sự mọi thánh địa (tīrtha) đã được định cho ta; nhưng ôi, do phận bạc của ta, hỡi Nữ Thần, niềm hy vọng thiện lành ấy lại hóa vô ích—như hoa rừng đối với người thường.”

Verse 123

नर्मदोवाच । यतो यतो मां हि महानुभाव निनीषते चित्तमिलातलेऽत्र । विन्ध्येन सार्द्धं तव मार्गमद्य यास्याम्यहं दण्डधरस्य पृष्ठे

Narmadā thưa: “Bậc đại hồn, trên cõi đất này, hễ tâm ngài muốn dẫn ta đến đâu, hôm nay ta sẽ theo đúng con đường ấy—cùng với núi Vindhya—trên lưng Daṇḍadhara.”

Verse 124

एवमुक्तो महातेजा व्यासः सत्यवतीसुतः । दक्षिणे चालयामास स्वाश्रमस्य सरिद्वराम्

Được thưa như vậy, đại hiền Vyāsa đầy uy quang, con của Satyavatī, liền khiến dòng sông thù thắng nơi đạo tràng của mình chuyển về phương Nam.

Verse 125

दण्डहस्तो महातेजा हुङ्कारमकरोन्मुनिः । व्यासहुङ्कारभीता सा चलिता रुद्रनन्दिनी

Vị muni rực uy quang, tay cầm gậy, phát ra tiếng huṅkāra đầy mệnh lệnh; Revā, ái nữ của Rudra, kinh sợ trước huṅkāra của Vyāsa nên bắt đầu chuyển động.

Verse 126

दण्डेन दर्शयन्मार्गं देवी तत्र प्रवर्तिता । व्यासमार्गं गता देवी दृष्टा शक्रपुरोगमैः

Dùng gậy chỉ lối, ngài khiến Nữ Thần khởi hành tại đó; Nữ Thần đi theo con đường của Vyāsa và được Śakra (Indra) cùng các chư thiên dẫn đầu đoàn chúng trông thấy.

Verse 127

पुष्पवृष्टिं ततो देवा व्यमुञ्चन् सह किंकरैः । किं कुर्मो ब्रूहि मे पुत्र कर्मणा ते स्म रञ्जिताः

Bấy giờ chư Thiên cùng các tùy tùng rải mưa hoa và nói: “Chúng ta nên làm gì? Hãy bảo cho ta, hỡi hiền tử—nhờ công hạnh của con mà chúng ta hoan hỷ.”

Verse 128

व्यास उवाच । तपश्च विपुलं कृत्वा दानं दत्त्वा महाफलम् । एतदेव नरैः कार्यं साधूनां यत्सुखावहम्

Vyāsa nói: “Sau khi tu khổ hạnh dồi dào và bố thí đem quả báo lớn—con người chỉ nên làm điều ấy: điều mang niềm vui cho bậc hiền thiện.”

Verse 129

यदि तुष्टा महाभागा अनुग्राह्यो ह्यहं यदि । तस्मान्ममाश्रमे सर्वैः स्थीयतां नात्र संशयः

“Nếu các bậc đại phúc ấy hoan hỷ—nếu ta quả thật xứng đáng được ân sủng của chư vị—thì xin tất cả hãy lưu lại nơi am thất của ta; điều ấy không nghi ngờ.”

Verse 130

आतिथ्यं शाकपर्णेन रेवामृतविमिश्रितम् । प्रतिपन्नं समस्तैर्वः पराशरमुखैर्मम । स्थातव्यं स्वाश्रमे सर्वैर्रेवाया उत्तरे तटे

“Sự tiếp đãi bằng rau lá hòa cùng cam lộ của sông Revā đã được người của ta, đứng đầu là Parāśara, chuẩn bị cho tất cả chư vị. Xin tất cả hãy lưu trú tại am thất của ta ở bờ bắc sông Revā.”

Verse 131

मार्कण्डेय उवाच । स्नानतर्पणनित्यानि कृतानि द्विजसत्तमैः । व्यासकुण्डे ततो गत्वा होमः सर्वैः प्रकल्पितः

Mārkaṇḍeya nói: “Các bậc tối thượng trong hàng dvija đã làm các nghi lễ hằng ngày: tắm gội và tarpaṇa. Rồi đến Vyāsa-kuṇḍa, tất cả cùng sắp đặt lễ homa (cúng lửa).”

Verse 132

श्रीफलैर्बिल्वपत्रैश्च जुहुवुर्जातवेदसम् । गौतमो भृगुर्माण्डव्यो नारदो लोमशस्तथा

Với trái dừa thiêng và lá bilva, các ngài dâng những lễ hiến (āhuti) vào Jātavedas, tức Thần Lửa Agni. Gautama, Bhṛgu, Māṇḍavya, Nārada và cả Lomaśa đều hiện diện.

Verse 133

पराशरस्तथा शङ्खः कौशिकश्च्यवनो मुनिः । पिप्पलादो वसिष्ठश्च नाचिकेतो महातपाः

Parāśara, Śaṅkha, Kauśika và hiền thánh Cyavana; Pippalāda, Vasiṣṭha, cùng Nāciketa—bậc đại khổ hạnh—cũng đều có mặt nơi ấy.

Verse 134

विश्वामित्रोऽप्यगस्त्यश्च उद्दालकयमौ तथा । शाण्डिल्यो जैमिनिः कण्वो याज्ञवल्क्योशनोऽङ्गिराः

Viśvāmitra, Agastya, cùng Uddālaka và Yama; Śāṇḍilya, Jaimini, Kaṇva, Yājñavalkya, Uśanā và Aṅgiras—những bậc hiền thánh đáng tôn kính ấy hiện diện, làm rạng rỡ hội chúng thiêng cho nghi lễ.

Verse 135

शातातपो दधीचिश्च कपिलो गालवस्तथा । जैगीषव्यस्तथा दक्षो भरतो मुद्गलस्तथा

Śātātapa, Dadhīci, Kapila và Gālava; lại có Jaigīṣavya, Dakṣa, Bharata và Mudgala—những vị ấy cũng thuộc hàng bậc hiển danh hiện diện.

Verse 136

वात्स्यायनो महातेजाः संवर्तः शक्तिरेव च । जातूकर्ण्यो भरद्वाजो वालखिल्यारुणिस्तथा

Vātsyāyana rực rỡ đại quang, Saṃvarta và Śakti; Jātūkarṇya, Bharadvāja, cùng Vālakhilya và Aruṇi—tất cả các bậc hiền thánh ấy cũng đều hiện diện.

Verse 137

एवमादिसहस्राणि जुह्वते जातवेदसम् । अक्षमालाकरोत्कीर्णा ध्यानयोगपरायणाः

Như vậy, hàng ngàn lần họ dâng các lễ hiến vào Jātavedas, ngọn Lửa thiêng. Tay cầm tràng hạt, họ chuyên chú trong thiền định và quán tưởng yoga.

Verse 138

एकचित्ता द्विजाः सर्वे चक्रुर्होमक्रियां तदा । ततः समुत्थितं लिङ्गं मोक्षदं व्याधिनाशनम्

Bấy giờ, tất cả các dvija nhất tâm thực hành nghi lễ homa. Liền đó một Liṅga hiện khởi, ban mokṣa và diệt trừ bệnh tật.

Verse 139

अच्छेद्यं परमं देवं दृष्ट्वा व्यासस्तुतोष च । पुष्पवृष्टिं ददुर्देवा आशीर्वादान्द्विजोत्तमाः

Chiêm ngưỡng Đấng Tối Thượng bất khả xâm phạm ấy, Vyāsa hoan hỷ tràn đầy. Chư thiên rải mưa hoa, và các bậc Bà-la-môn tối thượng ban lời chúc phúc.

Verse 140

साष्टाङ्गं प्रणतो व्यासो देवं दृष्ट्वा त्रिलोचनम् । ब्राह्मणान्पूजयामास शाकमूलफलेन च

Thấy Đấng Trilocana, Vyāsa phủ phục đảnh lễ theo aṣṭāṅga. Rồi ngài tôn kính cúng dường chư Bà-la-môn bằng rau, củ rễ và trái quả.

Verse 141

पितृपूर्वं द्विजाः सर्वे भोजिताः पाण्डुनन्दन । आशीर्वादांस्ततः पुण्यान् दत्त्वा विप्रा ययुः पुनः

Hỡi con của Pāṇḍu, sau khi trước hết đã chu toàn nghi lễ dành cho tổ tiên, tất cả các dvija đều được thọ thực. Rồi các vipra ban lời chúc phúc thanh tịnh và lại ra đi.

Verse 142

तदा प्रभृति तत्तीर्थं व्यासाख्यं प्रोच्यते बुधैः

Từ đó về sau, các bậc hiền trí tuyên xưng bến tắm linh thiêng ấy mang danh “Vyāsa-tīrtha”.

Verse 143

युधिष्ठिर उवाच । व्यासतीर्थस्य यत्पुण्यं तत्सर्वं कथयस्व मे । स्नानदानविधानं च यस्मिन्काले महाफलम्

Yudhiṣṭhira thưa: “Xin Ngài nói trọn vẹn cho con về công đức của Vyāsa-tīrtha; và cũng xin chỉ dạy nghi thức tắm gội cùng bố thí tại đó—vào thời điểm nào thì được quả báo lớn lao nhất.”

Verse 144

श्रीमार्कण्डेय उवाच । कथयामि समस्तं ते भ्रातृभिः सह पाण्डव । कार्त्तिकस्य सिते पक्षे चतुर्दश्यां जितेन्द्रियः

Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Hỡi Pāṇḍava, ta sẽ kể cho con trọn vẹn mọi điều, cùng với các huynh đệ của con. Vào ngày mười bốn của nửa tháng sáng Kārttika, khi đã chế ngự các căn…”

Verse 145

उपोष्य यो नरो भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम् । स्नापयेदीश्वरं भक्त्या क्षौद्रक्षीरेण सर्पिषा

Ai ăn chay giữ giới với lòng sùng kính và thức canh suốt đêm, người ấy hãy chí thành tắm gội Đức Chúa bằng mật ong, sữa và bơ tinh khiết (ghee).

Verse 146

दध्ना च खण्डयुक्तेन कुशतोयेन वै पुनः । श्रीखण्डेन सुगन्धेन गुण्ठयेत्परमेश्वरम्

Rồi dùng sữa chua hòa đường, lại dùng nước đã được cỏ kuśa thánh hóa; và hãy xức lên Đấng Tối Thượng lớp đàn hương thơm ngát (śrīkhaṇḍa).

Verse 147

ततः सुगन्धकुसुमैर्बिल्वपत्रैश्च पूजयेत् । मुचुकुन्देन कुन्देन कुशजातीप्रसूनकैः

Bấy giờ nên phụng thờ bằng hoa thơm và lá bilva; lại dùng hoa mucukunda, hoa kunda và hoa kuśa-jātī (hoa nhài) để dâng cúng.

Verse 148

उन्मत्तमुनिपुष्पैश्च तथान्यैः कालसम्भवैः । अर्चयेत्परया भक्त्या द्वीपेश्वरमनुत्तमम्

Với hoa unmattamuni và các loài hoa khác nở đúng thời tiết, hãy chí thành tối thượng mà phụng thờ Đức Dvīpeśvara, bậc Chúa Tể vô song.

Verse 149

इक्षुगडुकदानेन तुष्यते परमेश्वरः । गडुकाष्टकदानेन पातकं यात्यहोर्जितम्

Nhờ bố thí gaḍuka làm từ mía, Đấng Tối Thượng hoan hỷ. Dâng tặng tám gaḍuka thì tội lỗi tích trong một ngày được tiêu trừ.

Verse 150

मासर्जितं च नश्येत गडुकाष्टशतेन च । षाण्मासिकं सहस्रेण द्विगुणैरब्दिकं तथा

Tội lỗi tích trong một tháng bị diệt bởi tám trăm gaḍuka; tội của sáu tháng bởi một nghìn; và gấp đôi số ấy thì tội của một năm cũng tiêu tan.

Verse 151

आजन्मजनितं पापमयुतेन प्रणश्यति । द्विगुणैर्नश्यते व्याधिस्त्रिगुणैः स्याद्धनागमः

Tội lỗi phát sinh từ khi sinh ra được tiêu diệt bởi mười nghìn (lễ thí như vậy). Gấp đôi thì bệnh tật tiêu tan; gấp ba thì tài lộc tuôn đến.

Verse 152

षड्गुणैर्जायते वाग्मी सिद्धस्तद्द्विगुणैस्तथा । रुद्रत्वं दशलक्षैश्च जायते नात्र संशयः

Nhờ bố thí theo sáu phần, người ấy trở nên hùng biện; gấp đôi như vậy thì đạt bậc siddha. Và với mười lakhs, sẽ chứng đắc Rudra-tính—không hề nghi ngờ.

Verse 153

पौर्णमास्यां नृपश्रेष्ठ स्नानं कुर्वीत भक्तितः । मन्त्रोक्तेन विधानेन सर्वपापक्षयंकरम्

Hỡi bậc vương tối thượng, vào ngày rằm hãy tắm gội với lòng sùng kính, theo nghi thức do thần chú truyền dạy; việc ấy tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 154

वारुणं च तथाग्नेयं ब्राह्मयं चैवाक्षयंकरम् । देवान्पित्ःन्मनुष्यांश्च विधिवत्तर्पयेद्बुधः

Bậc trí giả nên theo đúng nghi lễ mà cử hành tarpaṇa dâng Varuṇa, Agni và Brahmā—những lễ đem công đức bất tận—nhờ đó làm thỏa mãn chư thiên, tổ tiên và loài người một cách như pháp.

Verse 155

ऋचा ऋग्वेदजं पुण्यं साम्ना सामफलं लभेत् । यजुर्वेदस्य यजुषा गायत्र्या सर्वमाप्नुयात्

Nhờ tụng một ṛcā của Ṛgveda, được công đức phát sinh từ Ṛgveda; nhờ một sāman, đạt quả của Sāmaveda. Nhờ một yajus, được quả của Yajurveda; còn nhờ Gāyatrī thì có thể thâu đạt tất cả những điều ấy.

Verse 156

अक्षरं च जपेन्मन्त्रं सौरं वा शिवदैवतम् । अथवा वैष्णवं मन्त्रं द्वादशाक्षरसंज्ञितम्

Cũng có thể trì tụng (japa) Akṣara-mantra, hoặc thần chú Saura, hoặc thần chú lấy Śiva làm bản tôn; hay lựa chọn khác là tụng thần chú Vaiṣṇava được gọi là dvādaśākṣara, tức ‘mười hai âm tiết’.

Verse 157

पूजयेद्ब्राह्मणान्भक्त्या सर्वलक्षणलक्षितान् । स्वदारनिरतान्विप्रान्दम्भलोभविवर्जितान्

Với lòng sùng kính, nên tôn kính cúng dường các bà-la-môn mang dấu ấn hạnh kiểm tốt—học rộng, đức hạnh—chung thủy với chính thê, và lìa xa giả dối cùng tham lam.

Verse 158

भिन्नवृत्तिकरान् पापान् पतिताञ्छूद्रसेवनान् । शूद्रीग्रहणसंयुक्तान्वृषली यस्य मन्दिरे

Còn những kẻ mưu sinh sai lạc, hạnh kiểm tội lỗi—kẻ sa đọa sống bằng sự hầu hạ bất chính, vướng kết hợp tà dâm, và trong nhà bị vṛṣalī (người nữ bất thiện) chi phối—thì không đáng làm đối tượng thọ nhận cúng thí.

Verse 159

परोक्षवादिनो दुष्टान्गुरुनिन्दापरायणान् । वेदद्वेषणशीलांश्च हैतुकान् बकवृत्तिकान्

Cũng vậy, nên tránh kẻ ác: nói xấu sau lưng, chuyên tâm phỉ báng bậc thầy, thường ghét bỏ Veda, tranh biện ngụy biện, và sống kiểu “chim cò”—bề ngoài đạo mạo mà lòng dạ gian trá.

Verse 160

ईदृशान्वर्जयेच्छ्राद्धे दाने सर्वव्रतेषु च । गायत्रीसारमात्रोऽपि वरं विप्रः सुयन्त्रितः

Những kẻ như vậy phải bị loại khỏi lễ śrāddha, khỏi việc bố thí và khỏi mọi giới nguyện. Một bà-la-môn biết tự chế, dẫu chỉ nắm tinh yếu của Gāyatrī, vẫn đáng quý hơn kẻ bất xứng tuy học rộng.

Verse 161

नायन्त्रितश्चतुर्वेदी सर्वाशी सर्वविक्रयी । ईदृशान्पूजयेद्विप्रानन्नदानहिरण्यतः

Dẫu thông suốt bốn Veda, nhưng nếu không tự chế, ăn uống bừa bãi và buôn bán mọi thứ, thì không đáng trọng. Trái lại, hãy tôn kính các bà-la-môn biết tiết chế bằng cúng thí thực phẩm và hiraṇya (vàng).

Verse 162

उपानहौ च वस्त्राणि शय्यां छत्रमथासनम् । यो दद्याद्ब्राह्मणे भक्त्या सोऽपि स्वर्गे महीयते

Ai với lòng sùng kính cúng dường cho Bà-la-môn giày dép, y phục, giường nằm, dù che và chỗ ngồi, người ấy cũng được tôn vinh nơi cõi trời.

Verse 163

प्रत्यक्षा सुरभी तत्र जलधेनुस्तथाघृता । तिलधेनुः प्रदातव्या महिष्यश्च तथैव च

Tại đó, bò Surabhī như hiện rõ trước mắt; cũng vậy là ‘bò nước’ và ‘bò bơ sữa (ghi)’. Nên bố thí ‘bò mè’, và cũng nên dâng ‘bò trâu’ nữa.

Verse 164

कृष्णाजिनप्रदाता यो दाता यस्तिलसर्पिषोः । कन्यापुस्तकयोर्दाता सोऽक्षयं लोकमाप्नुयात्

Ai bố thí da linh dương đen (kṛṣṇājina), ai cúng dường mè và bơ sữa (ghi), ai làm lễ kanyā-dāna và dâng hiến kinh sách thánh—người thí chủ ấy đạt đến cõi bất hoại.

Verse 165

धूर्वाहौ खुरसंयुक्तौ धान्योपस्करसंयुतौ । दापयेत्स्वर्गकामस्तु इति मे सत्यभाषितम्

Người cầu cõi trời nên khiến việc bố thí được thực hiện: hai con bò đực thuần thục để kéo ách, móng chắc khỏe, kèm theo lương thực và vật dụng cần thiết—đó là lời chân thật của ta.

Verse 166

सूत्रेण वेष्टयेद्द्वीपमथवा जगतीं शुभम् । मन्दिरं परया भक्त्या परमेशमथापि वा

Với sợi chỉ thiêng (yajñopavīta), người ta nên cử hành nghi lễ đi vòng bao quanh đảo (khu thánh địa), hoặc nền jagatī cát tường, hay ngay cả ngôi đền—với lòng chí thành tối thượng hướng về Đấng Tối Thượng (Parameśvara).

Verse 167

प्रदक्षिणां विधानेन यः करोत्यत्र मानवः । जम्बूप्लाक्षाह्वयौ द्वीपौ शाल्मलिश्चापरो नृप

Tâu Đại vương, người nào tại đây thực hành nghi thức nhiễu quanh (pradakṣiṇā) đúng pháp, thì như đã nhiễu quanh Jambū-dvīpa và Plākṣa-dvīpa, lại cả đảo Śālmalī nữa.

Verse 168

कुशः क्रौञ्चस्तथा काशः पुष्करश्चैव सप्तमः । सप्तसागरपर्यन्ता वेष्टिता तेन भारत

Kuśa, Krauñca, Kāśa, và Puṣkara là đảo thứ bảy—cho đến ranh giới của bảy đại dương—tất thảy đều được người ấy bao vòng nhiễu quanh, hỡi Bhārata.

Verse 169

द्वीपेश्वरे महाराज वृषोत्सर्गं च कारयेत् । वृषेणारुणवर्णेन माहेशं लोकमाप्नुयात्

Tâu Đại vương, tại Dvīpeśvara cũng nên cử hành nghi lễ vṛṣotsarga, tức phóng thả bò đực. Nhờ thả bò đực sắc đỏ hồng, người ấy đạt đến cõi của Maheśa (Śiva).

Verse 170

यस्तु वै पाण्डुरो वक्त्रे ललाटे पादयोस्तथा । लाङ्गूले यस्तु वै शुभ्रः स वै नाकस्य दर्शकः

Còn con bò đực nào nhợt màu ở mặt, ở trán và ở chân, lại trắng nơi đuôi—con ấy thật là kẻ mở lối cho Svarga, tức phương tiện đạt thiên giới.

Verse 171

नीलोऽयमीदृशः प्रोक्तो यस्तु द्वीपेश्वरे त्यजेत् । स समाः रोमसंख्याता नाके वसति भारत

Con bò đực như thế được gọi là ‘nīla’, tức sắc sẫm. Ai phóng thả nó tại Dvīpeśvara thì ở Svarga số năm nhiều bằng số lông trên thân nó, hỡi Bhārata.

Verse 172

सौरं च शांकरं लोकं वैरञ्चं वैष्णवं क्रमात् । भुनक्ति स्वेच्छया राजन्व्यासतीर्थप्रभावतः

Tâu Đại vương, nhờ uy lực của Vyāsa-tīrtha, người ấy tùy ý và theo thứ tự thọ hưởng các cõi của Sūrya, của Śaṅkara, của Virāñca (Brahmā) và của Viṣṇu.

Verse 173

सपत्नीकं ततो विप्रं पूजयेत्तत्र भक्तितः । सितरक्तानि वस्त्राणि यो दद्यादग्रजन्मने

Rồi tại đó, hãy chí thành thờ phụng một vị brāhmaṇa cùng với hiền thê của ngài; và ai dâng cúng y phục trắng và đỏ cho vị brāhmaṇa tôn quý ấy thì được phước đức đúng như pháp định.

Verse 174

कृत्वा प्रदक्षिणं युग्मं प्रीयतां मे जगद्गुरुः । नास्ति विप्रसमो बन्धुरिह लोके परत्र च

Sau khi làm hai vòng pradakṣiṇā, nguyện Đức Chúa của con—bậc Jagad-guru—hoan hỷ. Vì ở đời này và đời sau, không có thân quyến nào sánh bằng một vị brāhmaṇa.

Verse 175

यमलोके महाघोरे पतन्तं योऽभिरक्षति । इतिहासपुराणज्ञं विष्णुभक्तं जितेन्द्रियम्

Trong cõi Yama vô cùng ghê rợn, ai che chở kẻ đang sa ngã—người am tường Itihāsa và Purāṇa, một lòng bhakti với Viṣṇu, và đã chế ngự các căn—

Verse 176

पूजयेत्परया भक्त्या सामगं वा विशेषतः । द्वीपेश्वरं च ये भक्त्या संस्मरन्ति गृहे स्थिताः

Hãy thờ phụng với lòng bhakti tối thượng—đặc biệt là vị tụng ca Sāma (Sāmavedin). Và những ai ở tại gia mà vẫn chí thành tưởng niệm Dvīpeśvara,

Verse 177

न तेषां जायते शोको न हानिर्न च दुष्कृतम् । प्रथमं पूजयेत्तत्र लिङ्गं सिद्धेश्वरं ततः

Đối với họ, chẳng sinh sầu muộn, chẳng tổn thất, cũng chẳng tạo ác nghiệp. Tại đó, trước hết nên lễ bái liṅga mang danh Siddheśvara, rồi hãy tiến bước tiếp.

Verse 178

यत्र सिद्धो महाभागो व्यासः सत्यवतीसुतः । अस्यैव पूजनात्सिद्धो धारासर्पो महामतिः

Nơi ấy, Vyāsa đại phúc—con của Satyavatī—đã chứng đắc viên mãn; do lễ bái chính nơi (liṅga/tīrtha) này, bậc đại trí Dhārāsarpa cũng thành tựu.

Verse 179

तत्र तीर्थे तु यो राजन्प्राणत्यागं करोति च । सूर्यलोकमसौ भित्त्वा प्रयाति शिवसन्निधौ

Tâu Đại vương, ai xả bỏ thân mạng tại thánh độ ấy, sẽ xuyên qua cõi Mặt Trời (Sūryaloka) mà đi đến ngay trước thánh nhan của Śiva.

Verse 180

समाः सहस्राणि च सप्त वै जले दशैकमग्नौ पतने च षोडश । महाहवे षष्टिरशीति गोग्रहे ह्यनाशके भारत चाक्षया गतिः

Trong nước (được) bảy nghìn năm; trong lửa mười một; và khi rơi chết mười sáu. Trong đại chiến được sáu mươi; trong chuồng bò được tám mươi. Nhưng, hỡi Bhārata, nhịn ăn cho đến lúc xả thân thì đạt cảnh giới bất hoại.

Verse 181

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । वायुभूतं निरीक्षन्ते ह्यागच्छन्तं स्वगोत्रजम्

Cha, ông nội và cụ nội cũng vậy—trở nên vi tế như gió—đều dõi trông người cùng tộc hệ của mình đang đến (để cử hành nghi lễ).

Verse 182

अस्मद्गोत्रेऽस्ति कः पुत्रो यो नो दद्यात्तिलोदकम् । कार्त्तिक्यां च विशेषेण वेशाख्यां वा तथैव च

Trong dòng tộc (gotra) của chúng ta, có người con nào sẽ dâng lễ tarpaṇa bằng nước pha mè (tila-jala) cho chúng ta chăng? Đặc biệt là vào tháng Kārttika, hoặc cũng như vậy vào tháng Vaiśākha.

Verse 183

स्वर्गतिं च प्रयास्यामस्तत्र तीर्थोपसेवनात् । एतत्ते कथितं सर्वं द्वीपेश्वरमनुत्तमम्

Nhờ nương tựa và phụng sự tại tīrtha ấy, chúng ta sẽ đạt đến con đường lên cõi trời. Tất cả điều này đã được nói cho ngươi—vinh quang vô thượng của Dvīpeśvara.

Verse 184

यः पठेत्परया भक्त्या शृणुयात्तद्गतो नृप । सोऽपि पापविनिर्मुक्तो मोदते शिवमन्दिरे

Tâu Đại vương, ai tụng đọc điều này với lòng sùng kính tối thượng, hoặc lắng nghe với tâm chuyên nhất—người ấy cũng được giải thoát khỏi tội lỗi và hoan hỷ trong thánh cảnh của Śiva.

Verse 185

ऊषरं सर्वतीर्थानां निर्मितं मुनिपुंगवैः । कामप्रदं नृपश्रेष्ठ व्यासतीर्थं न संशयः

Tâu bậc vương giả tối thượng, tinh túy của mọi tīrtha—do các bậc hiền triết tối thắng kiến lập—chính là Vyāsa-tīrtha. Nơi ấy ban thành sở nguyện; không chút nghi ngờ.