Adhyaya 78

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र नरदेश्वरमुत्तमम् । तीर्थानां परमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु

Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Rồi sau đó, hỡi bậc vương tối thượng, hãy đến Naradeśvara cao quý—tīrtha tối thượng trong mọi tīrtha—thánh địa do hiền thánh Nārada kiến lập.”

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । नारदेन मुनिश्रेष्ठ कस्मात्तीर्थं विनिर्मितम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसन्नो यदि सत्तम

Yudhiṣṭhira thưa: “Bạch bậc hiền triết tối thượng, vì duyên cớ nào Nārada đã lập nên tīrtha này? Bạch đấng ưu tú, nếu Ngài hoan hỷ, xin kể cho con trọn vẹn sự tích.”

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । परमेष्ठिसुतः पार्थ नारदो मुनिसत्तमः । रेवायाश्चोत्तरे कूले तपस्तेन पुरा कृतम्

Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Hỡi Pārtha, Nārada—con của Parameṣṭhin (Brahmā), bậc thượng thủ trong hàng hiền triết—thuở xưa đã tu khổ hạnh nơi bờ bắc sông Revā.”

Verse 4

नवनाडीनिरोधेन काष्ठावत्यां गतेन च । तोषितः पशुभर्ता वै नारदेन युधिष्ठिर

“Hỡi Yudhiṣṭhira, nhờ chế ngự chín nāḍī và nhập vào trạng thái gọi là Kāṣṭhāvatī, Nārada đã làm đẹp lòng Đấng Hộ Trì muôn loài—Chúa Tể nuôi dưỡng mọi sinh linh.”

Verse 5

ईश्वर उवाच । तुष्टोऽहं तव विप्रेन्द्र योगिनाथ अयोनिज । वरं प्रार्थय मे वत्स यस्ते मनसि वर्तते

Īśvara phán: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, hỡi chúa tể các hành giả yoga, hỡi đấng Ayonija—Ta hài lòng về con. Này hiền nhi, hãy cầu xin nơi Ta ân phúc đang ngự trong lòng con.”

Verse 6

नारद उवाच । त्वत्प्रसादेन मे शम्भो योगश्चैव प्रसिध्यतु । अचला ते भवेद्भक्तिः सर्वकालं ममैव तु

Nārada thưa: “Nhờ ân sủng của Ngài, hỡi Śambhu, xin cho yoga của con được viên mãn. Và xin cho lòng bhakti bất động đối với Ngài luôn thuộc về con trong mọi thời.”

Verse 7

स्वेच्छाचारी भवे देव वेदवेदाङ्गपारगः । त्रिकालज्ञो जगन्नाथ गीतज्ञोऽहं सदा भवे

“Ôi Thần linh, xin cho con được tự do hành du theo ý nguyện; xin cho con thông suốt Veda và các Vedāṅga. Ôi Jagannātha, xin cho con biết rõ ba thời, và luôn tinh thông thánh ca.”

Verse 8

दिने दिने यथा युद्धं देवदानवमानुषैः । पाताले मर्त्यलोके वा स्वर्गे वापि महेश्वर

“Ôi Maheśvara, nơi nào chiến trận nổi lên ngày qua ngày—giữa chư thiên, dānava và loài người—dù ở Pātāla, cõi phàm, hay cả trên thiên giới…”

Verse 9

पश्येयं त्वत्प्रसादेन भवन्तं पार्वतीं तथा । तीर्थं लोकेषु विख्यातं सर्वपापक्षयंकरम्

“Nhờ ân điển của Ngài, xin cho con được chiêm bái Ngài—và cả Pārvatī nữa. Và xin cho có một tīrtha lừng danh khắp các cõi, có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.”

Verse 10

ईश्वर उवाच । एवं नारद सर्वं तु भविष्यति न संशयः । चिन्तितं मत्प्रसादेन सिध्यते नात्र संशयः

Īśvara phán: “Đúng như vậy, hỡi Nārada—mọi sự ắt sẽ thành tựu, không chút nghi ngờ. Điều được ước nguyện sẽ thành nhờ ân điển của Ta; về điều ấy cũng không nghi ngờ.”

Verse 11

स्वेच्छाचारो भवेर्वत्स स्वर्गे पातालगोचरे । मर्त्ये वा भ्रम वै योगिन्न केनापि निवार्यसे

“Hỡi con yêu, con sẽ tùy ý mà hành động, đi lại nơi cõi trời và các miền Pātāla. Cũng hãy du hành trong cõi người, hỡi bậc yogin—không ai có thể ngăn trở con.”

Verse 12

सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनाश्चैकविंशतिः । ताना एकोनपञ्चाशत्प्रसादान्मे तव ध्रुवम्

Có bảy swara (thanh âm), ba grāma (hệ), và hai mươi mốt mūrcchanā (lối chuyển điệu); lại có bốn mươi chín tāna. Nhờ ân điển của Ta, những điều ấy chắc chắn sẽ được thiết lập qua con.

Verse 13

मम प्रियंकरं दिव्यं नृत्यगीतं भविष्यति । कलिं च पश्यसे नित्यं देवदानवकिन्नरैः

Vũ điệu và ca khúc thiêng liêng—điều Ta yêu mến và đẹp lòng Ta—sẽ được khai mở. Và con sẽ luôn thấy Kali, giữa chư thiên, loài dānava và các kinnara.

Verse 14

त्वत्तीर्थं भूतले पुण्यं मत्प्रसादाद्भविष्यति । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो ह्यशेषज्ञानकोविदः । एकस्त्वमसि निःसङ्गो मत्प्रसादेन नारद

Nhờ ân điển của Ta, tīrtha của con trên mặt đất sẽ trở nên linh thánh. Con am tường chân nghĩa của Veda và Vedāṅga, tinh thông mọi tri thức; và nhờ ân điển của Ta, hỡi Nārada, con đứng một mình—không vướng mắc.

Verse 15

इत्युक्त्वान्तर्दधे देवो नारदस्तत्र शूलिनम् । स्थापयामास राजेन्द्र सर्वसत्त्वोपकारकम्

Nói xong như vậy, vị Thần liền ẩn mất. Bấy giờ, hỡi bậc vương thượng, Nārada đã an lập Śūlin (Śiva) tại nơi ấy—đấng ban lợi ích cho muôn loài hữu tình.

Verse 16

पृथिव्यामुत्तमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु । तत्र तीर्थे नृपश्रेष्ठ यो गच्छेद्विजितेन्द्रियः

Quả thật, trên mặt đất này Nārada đã kiến lập một thánh địa (tīrtha) tối thượng. Hỡi bậc vua ưu việt, ai đến thánh địa ấy với các căn được chế ngự—

Verse 17

मासि भाद्रपदे पार्थ कृष्णपक्षे चतुर्दशी । उपोष्य परया भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम्

Hỡi con của Pṛthā, vào tháng Bhādrapada, ngày mười bốn của nửa tối (kṛṣṇa-pakṣa), sau khi trai giới với lòng sùng kính tối thượng, nên thức canh (jāgaraṇa) suốt đêm.

Verse 18

छत्रं तत्र प्रदातव्यं ब्राह्मणे शुभलक्षणे । शस्त्रेण तु हता ये वै तेषां श्राद्धं प्रदापयेत् । ते यान्ति परमं लोकं पिण्डदानप्रभावतः

Tại đó, nên bố thí một chiếc lọng cho vị Brāhmaṇa xứng đáng, có tướng lành. Và đối với những người bị vũ khí sát hại, nên cử hành lễ śrāddha. Nhờ oai lực của việc dâng piṇḍa, họ đạt đến cõi tối thượng.

Verse 19

कपिला तत्र दातव्या पित्ःनुद्दिश्य भारत । इत्युच्चार्य द्विजे देया यान्तु ते परमां गतिम्

Hỡi Bhārata, tại đó nên hiến tặng một con bò kapilā (lông nâu vàng), hồi hướng cho các Pitṛ. Nói lời ấy rồi, hãy trao cho vị Brāhmaṇa: “Nguyện cho họ đạt đến cảnh giới tối thượng.”

Verse 20

अस्य श्राद्धस्य भावेन ब्राह्मणस्य प्रसादतः । नर्मदातोयभावेन न्यायार्जितधनस्य च । तेषां चैव प्रभावेन प्रेता यान्तु परां गतिम्

Nhờ tâm ý chân thành của lễ śrāddha này, nhờ ân phúc của Bà-la-môn, nhờ sự linh thiêng của nước sông Narmadā, và nhờ của cải kiếm được theo chính pháp—nhờ uy lực của tất cả những điều ấy—nguyện cho các hương linh đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 21

इत्युच्चार्य द्विजे देया दक्षिणा च स्वशक्तितः । हविष्यान्नं विशालाक्ष द्विजानां चैव दापयेत्

Nói như vậy xong, người ta nên dâng dakṣiṇā cho các Bà-la-môn tùy theo khả năng; và, hỡi bậc mắt rộng, cũng nên cho các dvija thọ dùng havisyānna, món ăn tế tự thanh tịnh.

Verse 22

दीपं भक्त्या प्रदातव्यं नृत्यं गीतं च कारयेत् । अवाप्तं तेन वै सर्वं यः करोतीश्वरालये

Nên dâng đèn với lòng sùng kính, và cũng nên tổ chức ca hát, múa hát. Quả thật, ai làm như vậy trong đền thờ của Chúa Tể thì sẽ đạt được mọi thành tựu như ý.

Verse 23

स याति रुद्रसांनिध्यमिति रुद्रः स्वयं जगौ । विद्यादानेन चैकेन अक्षयां गतिमाप्नुयात्

“Người ấy đạt đến sự cận kề của Rudra”—chính Rudra đã tự tuyên thuyết như vậy. Và chỉ bằng một hành động bố thí tri thức, người ta đạt đến cảnh giới bất hoại.

Verse 24

धूर्वहास्तत्र दातव्या भूमिः सस्यवती नृप । चित्रभानुं शुभैर्मन्त्रैः प्रीणयेत्तत्र भक्तितः

Hỡi đức vua, tại đó nên dâng các lễ vật xứng đáng cho sự thờ phụng, và cũng nên bố thí ruộng đất màu mỡ, trĩu hạt mùa màng. Tại đó, với lòng sùng kính, hãy làm đẹp lòng Citrabhānu bằng những thần chú cát tường.

Verse 25

आज्येन सुप्रभूतेन होमद्रव्येण भारत । ये यजन्ति सदा भक्त्या त्रिकालं नृत्यमेव च

Hỡi Bhārata, những ai luôn thờ phụng với lòng sùng kính—dùng bơ sữa tinh khiết dồi dào và lễ vật đúng pháp cho nghi thức homa—lại cúng bái đủ ba thời mỗi ngày, cùng với vũ điệu thiêng liêng.

Verse 26

तीर्थे नारदनामाख्ये रेवायाश्चोत्तरे तटे । चित्रभानुमुखा देवाः सर्वदेवमय ऋषिः

Tại thánh địa (tīrtha) mang danh ‘Nārada’, trên bờ bắc sông Revā, các chư thiên do Citrabhānu đứng đầu hiện diện; và vị ṛṣi nơi ấy là bậc hàm chứa trọn vẹn thần lực của mọi chư thiên.

Verse 27

ऋषिणा प्रीणिताः सर्वे तस्मात्प्रीत्यो हुताशनः । पूजिते हव्यवाहे तु दारिद्र्यं नैव जायते

Vị ṛṣi đã làm cho tất cả đều hoan hỷ; bởi vậy Hutāśana—Thần Lửa—cũng vui lòng. Và khi Havyavāha (Agni) được tôn thờ, thì cảnh nghèo khó tuyệt nhiên không sinh khởi.

Verse 28

धनेन विपुला प्रीतिर्जायते प्रतिजन्मनि । कुलीनाश्च सुवेषाश्च सर्वकालं धनेन तु

Nhờ của cải, niềm thỏa mãn dồi dào phát sinh trong mỗi đời mỗi kiếp; và cũng nhờ của cải, con người luôn được xem là dòng dõi tốt đẹp và trang sức đoan nghiêm mọi thời.

Verse 29

प्लवो नदीनां पतिरङ्गनानां राजा च सद्वृत्तरतः प्रजानाम् । धनं नराणामृतवस्तरूणां गतं गतं यौवनमानयन्ति

Thuyền là ‘chúa’ của các dòng sông; người chồng là chúa của người nữ; và vị vua chuyên tâm vào nề nếp thiện hạnh là chúa của muôn dân. Cũng vậy, của cải là chỗ nương tựa của con người; và trong các mùa của đời sống—nhất là với tuổi trẻ—nó như thể đem tuổi xuân trở lại hết lần này đến lần khác.

Verse 30

धनदत्वं धनेशेन तस्मिंस्तीर्थे ह्युपार्जितम् । यमेन च यमत्वं हि इन्द्रत्वं चैव वज्रिणा

Tại tīrtha ấy, Dhaneśa (Kubera) chứng đắc địa vị Dhanada; Yama chứng đắc Yama-tính, và Indra—bậc cầm kim cang (vajra)—chứng đắc Indra-tính.

Verse 31

अन्यैरपि महीपालैः पार्थिवत्वमुपार्जितम् । नारदेश्वरमाहात्म्याद्ध्रुवो निश्चलतां गतः

Các bậc quân vương khác cũng đạt được vương quyền nơi trần thế. Và nhờ đại oai đức của Nāradeśvara, Dhruva đạt đến trạng thái bất động, kiên cố không lay chuyển.

Verse 32

सर्वतीर्थवरं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु । पृथिव्यां सागरान्तायां रेवायाश्चोत्तरे तटे । तद्वरं सर्वतीर्थानां महापातकनाशनम्

Trên cõi đất này, nơi bốn bề giáp biển, tại bờ bắc sông Revā, hiền thánh Nārada đã kiến lập một tīrtha—bậc tối thắng trong mọi tīrtha. Tīrtha tối thượng ấy, đứng đầu các thánh địa, có năng lực tiêu trừ cả những trọng tội mahāpātaka.

Verse 78

। अध्याय

“Adhyāya” — dấu chỉ phân chia chương.