Adhyaya 74
Chương 74 trình bày một tīrtha-māhātmya ngắn gọn dưới hình thức lời thuật đối thoại của hiền thánh Mārkaṇḍeya. Địa điểm là một thánh địa rực rỡ tối thượng ở bờ bắc sông Revā, mang danh Gautameśvara. Nguồn gốc được quy về ẩn sĩ Gautama, lập nên vì lợi ích muôn dân, và được tôn xưng như “bậc thang lên cõi trời” theo ngôn ngữ công đức của Purāṇa. Chương dạy người hành hương với lòng bhakti sâu dày đến nơi Thần linh “bậc thầy của thế gian” ngự hiện, nhấn mạnh sự tiêu trừ tội lỗi và lời hứa được cư trú thiên giới. Đồng thời nêu các lợi ích thiết thực: chiến thắng, dứt khổ, tăng trưởng phúc tướng và điềm lành. Về nghi lễ tổ tiên, chỉ một lần dâng piṇḍa cũng được nói là có thể nâng đỡ ba đời trong dòng tộc. Cuối cùng, chương xác lập nguyên tắc: bất cứ vật thí cúng nào dâng bằng lòng thành, dù nhỏ hay lớn, đều được công đức phóng đại nhờ uy lực của Gautama. Thánh địa này còn được xếp là “tối thượng trong các tīrtha” và được xác chứng là lời của Rudra, củng cố thẩm quyền theo truyền thống Śaiva.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । रेवाया उत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम् । सर्वपापहरं मर्त्ये नाम्ना वै गौतमेश्वरम्
Thánh hiền Mārkaṇḍeya nói: Ở bờ bắc sông Revā có một thánh địa (tīrtha) rực rỡ bậc nhất; trong cõi người được gọi là “Gautameśvara”, nơi trừ sạch mọi tội lỗi.
Verse 2
स्थापितं गौतमेनैव लोकानां हितकाम्यया । स्वर्गसोपानरूपं तु तीर्थं पुंसां युधिष्ठिर
Thánh địa ấy do chính hiền giả Gautama thiết lập vì lợi ích của các cõi. Hỡi Yudhiṣṭhira, tīrtha này đối với con người như bậc thang dẫn lên thiên giới.
Verse 3
तत्र गच्छ परं भक्त्या यत्र देवो जगद्गुरुः । पातकस्य विनाशार्थं स्वर्गवासप्रदस्तथा
Hãy đến đó với lòng sùng kính tối thượng, nơi Đức Chúa—bậc Thầy của thế gian—được thờ phụng; để diệt trừ tội lỗi, và cũng ban cho sự cư ngụ nơi thiên giới.
Verse 4
सौभाग्यवर्द्धनं तीर्थं जयदं दुःखनाशनम् । पिण्डदानेन चैकेन कुलानामुद्धरेत्त्रयम्
Thánh địa này làm tăng phúc lành, ban chiến thắng và diệt trừ sầu khổ. Chỉ với một lần cúng piṇḍa, người ta có thể siêu độ cho ba đời trong dòng tộc.
Verse 5
यत्किंचिद्दीयते भक्त्या स्वल्पं वा यदि वा बहु । तत्सर्वं शतसाहस्रमाज्ञया गौतमस्य हि
Bất cứ vật gì được dâng cúng với lòng bhakti—dù ít hay nhiều—tất thảy, theo thánh lệnh của Gautama, đều được tăng trưởng gấp một trăm nghìn lần.
Verse 6
तीर्थानां परमं तीर्थं स्वयं रुद्रेण भाषितम्
Trong muôn tīrtha, đây là tīrtha tối thượng—do chính Rudra tự tuyên thuyết.
Verse 74
। अध्याय
Adhyāya — tiêu đề chương.