Adhyaya 221

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र रेवाया दक्षिणे तटे । क्रोशद्वयान्तरे तीर्थं मतृतीर्थादनुत्तमम्

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Bấy giờ, hỡi bậc chúa tể các vua, hãy đi đến bờ nam sông Revā. Cách hai krośa có một thánh địa (tīrtha) vô song, còn vượt cả Matṛtīrtha.

Verse 2

नाम्ना हंसेश्वरं पुण्यं वैमनस्यविनाशनम् । कश्यपस्य कुले जातो हंसो दाक्षायणीसुतः

Nơi ấy mang danh Haṃseśvara—thánh địa, diệt trừ mọi bất hòa trong tâm. Hamsa sinh trong dòng dõi Kaśyapa, là con của Dākṣāyaṇī, được gắn với chốn này.

Verse 3

ब्रह्मणो वाहनं जातः पुरा तप्त्वा तपो महत् । सैकदा विधिनिर्देशं विना वैयग्र्यमास्थितः

Thuở xưa, sau khi tu khổ hạnh lớn lao, ngài trở thành vật cưỡi của Phạm Thiên. Nhưng có một lần, trái lời giới định, ngài rơi vào trạng thái bồn chồn và xao động.

Verse 4

अभिभूतः शिवगणैः प्रणनाश युधिष्ठिर । दक्षयज्ञप्रमथने कांदिशीको विधिं विना

Bị các gaṇa của Śiva áp đảo, hỡi Yudhiṣṭhira, Kāṃdiśīka hoảng hốt bỏ chạy khi lễ tế của Dakṣa bị phá tan—bỏ hết mọi phép tắc và nghi thức đúng đắn.

Verse 5

ब्रह्मणा संसृतोऽप्याशु नायाति स यदा खगः । तदा तं शप्तवान्ब्रह्मा पातयामास वै पदात्

Dẫu Phạm Thiên mau chóng triệu gọi, nhưng khi chim ấy vẫn không đến, Phạm Thiên liền rủa phạt và khiến nó rơi khỏi địa vị của mình.

Verse 6

ततः स शप्तमात्मानं मत्वा हंसस्त्वरान्वितः । पितामहमुपागम्य प्रणिपत्येदमब्रवीत्

Bấy giờ Haṃsa biết mình đang mang lời nguyền, liền vội đến trước Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên); cúi lạy rồi thưa những lời này.

Verse 7

हंस उवाच । तिर्यग्योनिसमुत्पन्नं भवाञ्छप्तुं न चार्हति । स्वभाव एव तिर्यक्षु विवेकविकलं मनः

Haṃsa nói: Ngài không nên nguyền rủa kẻ sinh từ thai loài súc sinh. Vì nơi các loài hữu tình, theo tự tánh, tâm thường thiếu sự phân biệt (viveka).

Verse 8

तथापि देव पापोऽस्मि यदहं स्वामिनं त्यजे । किं तु धावद्भिरत्युग्रैर्गणैः शार्वैः पितामह । सहसाहं भयाक्रान्तस्त्रस्तस्त्यक्त्वा पलायितः

Dẫu vậy, ôi Đấng Thiêng, con là kẻ tội lỗi vì đã bỏ rơi chủ của mình. Nhưng, ôi Tổ Phụ, các gaṇa của Śarva (Śiva) vô cùng dữ dằn đã lao tới; bị nỗi sợ chụp lấy bất ngờ, con hoảng loạn, buông tay và chạy trốn.

Verse 9

अद्यापि भयमेवाहं पश्यन्नस्मि विभो पुरः । तेन स्मृतोऽपि भवता नाव्रजं भवदन्तिके

Ôi Đấng Uy Lực, đến nay trước mặt con vẫn chỉ hiện ra nỗi sợ. Vì thế, dẫu Ngài có nhớ đến mà triệu gọi, con cũng không dám đến gần Ngài.

Verse 10

श्रीमार्कण्डेय उवाच । इति ब्रुवन्नेव हि धातुरग्रे हंसः श्वसत्यक्षिपूज्यः सुदीनः । तिर्यञ्चं मां पापिनं मूढबुद्धिं प्रभो पुरः पतितं पाहि पाहि

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Nói như thế trước mặt Đấng Tạo Hóa, Haṃsa—thảm thiết, thở dốc, run rẩy, mắt đẫm lệ—kêu lên: “Con là loài tiriyañc, tội lỗi và ngu muội; ôi Prabhu, con ngã phục trước Ngài—xin che chở, xin che chở!”

Verse 11

एको देवस्त्वं हि सर्गस्य कर्ता नानाविधं सृष्टमेतत्त्वयैव । अहं सृष्टस्त्वीदृशो यत्त्वया वै सोऽयं दोषो धातरद्धा तवैव

Chỉ riêng Ngài là vị Thần duy nhất, là Đấng tạo tác của muôn loài; thế giới đa dạng này chính Ngài đã dựng nên. Vì con được Ngài tạo ra đúng như con hiện có, ôi Dhātā, lỗi này quả thật thuộc về Ngài.

Verse 12

शापस्य वानुग्रहस्यापि शक्तस्त्वत्तो नान्यः शरणं कं व्रजामि । सेवाधर्माद्विच्युतं दासभूतं चपेटैर्हन्तव्यं वै तात मां त्राहि भक्तम्

Lạy Đấng Tối Thượng! Quyền năng giáng lời nguyền và ban ân phúc chỉ thuộc về Ngài; ngoài Ngài ra con biết nương tựa nơi ai? Con đã lạc khỏi bổn phận phụng sự, chỉ là kẻ tôi tớ đáng bị tát—lạy Cha, xin cứu con, kẻ sùng tín của Ngài.

Verse 13

विद्याविद्ये त्वत्त एवाविरास्तां धर्माधर्मौ सदसद्द्युर्निशे च । नानाभावाञ्जगतस्त्वं विधत्सेस्तं त्वामेकं शरणं वै प्रपद्ये

Tri thức và vô minh đều khởi từ Ngài; dharma và adharma, chân và giả, ngày và đêm cũng vậy. Ngài an bài muôn trạng thái của thế gian—vì thế con chỉ quy y nơi một mình Ngài.

Verse 14

एकोऽसि बहुरूपोऽसि नानाचित्रैककर्मतः । निष्कर्माखिलकर्मासि त्वामतः शरणं व्रजे

Ngài là Một, nhưng hiện ra muôn hình; Ngài thực hiện vô vàn công hạnh kỳ diệu của vũ trụ. Dẫu vô tác, Ngài vẫn là nguồn và chỗ nương của mọi hành động—vì thế con xin quy y nơi Ngài.

Verse 15

नमोनमो वरेण्याय वरदाय नमोनमः । नमो धात्रे विधात्रे च शरण्याय नमोनमः

Kính lễ, kính lễ Đấng đáng tôn thờ tối thượng; kính lễ Đấng ban ân huệ. Kính lễ Đấng gìn giữ và Đấng an bài; kính lễ Đấng là nơi nương tựa của muôn loài.

Verse 16

शिक्षाक्षरवियुक्तेयं वाणी मे स्तौति किं विभो । का शक्तिः किं परिज्ञानमिदमुक्तं क्षमस्व मे

Lạy Đấng Toàn Năng, lời nói của con thiếu rèn luyện và thiếu chữ nghĩa chuẩn mực, lấy gì để ca tụng Ngài? Con có sức lực gì, có hiểu biết chân thật gì đâu? Những điều con đã thốt ra, xin Ngài từ bi tha thứ.

Verse 17

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एवं वदति हंसे वै ब्रह्मा प्राह प्रसन्नधीः । शिक्षा दत्ता तवैवेयं मा विषादं कृथाः खग

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Khi Haṃsa nói như vậy, Phạm Thiên với tâm an tịnh hoan hỷ liền bảo: “Lời giáo huấn này quả đã ban cho ngươi; hỡi chim kia, chớ sầu muộn.”

Verse 18

तपसा शोधयात्मानं यथा शापान्तमाप्नुयाः । रेवासेवां कुरु स्नात्वा स्थापयित्वा महेश्वरम् । अचिरेणैव कालेन ततः संस्थानमाप्स्यसि

Hãy tự thanh tịnh bằng khổ hạnh để đạt đến chỗ chấm dứt lời nguyền. Hãy phụng sự sông Revā—tắm trong dòng ấy và an vị Maheśvara (Śiva). Chẳng bao lâu sau, ngươi sẽ lại đạt được trạng thái đúng như xưa.

Verse 19

यच्चेष्ट्वा बहुभिर्यज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः । गोस्वर्णकोटिदानैश्च तत्फलं स्थापिते शिवे

Công đức nào đạt được do cử hành nhiều lễ tế (yajña) hoàn mãn với lễ vật cúng dường (dakṣiṇā) xứng đáng và thù thắng, cùng do bố thí vô số bò và vàng, thì chính công đức ấy cũng được khi an vị Śiva.

Verse 20

ब्रह्मघ्नो वा सुरापो वा स्वर्णहृद्गुरुतल्पगः । रेवातीरे शिवं स्थाप्य मुच्यते सर्वपातकैः

Dù là kẻ sát hại brāhmaṇa, kẻ uống rượu say, kẻ trộm vàng, hay kẻ phạm vào giường của bậc thầy—chỉ cần an vị Śiva nơi bờ sông Revā thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 21

तस्माद्भर्गसरित्तीरे स्थापयित्वा त्रियम्बकम् । वियुक्तः सर्वदोषैस्त्वं यास्यसे पदमुत्तमम्

Vì thế, nơi bờ sông Bhargā, hãy an vị Triyambaka—Đấng có Ba Mắt. Thoát khỏi mọi lỗi lầm, ngươi sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 22

एवमुक्तः स विधिना हृष्टतुष्टः खगोत्तमः । तथेत्युक्त्वा जगामाशु नर्मदातीरमुत्तमम्

Được Vidhī (Phạm Thiên) chỉ dạy như thế, loài chim bậc nhất hoan hỷ và mãn nguyện. Nói “Tathāstu—xin được như vậy”, nó liền mau chóng đến bờ thiêng liêng tối thượng của sông Narmadā.

Verse 23

तपस्तप्त्वा कियत्कालं स्थापयामास शङ्करम्

Sau khi hành khổ hạnh (tapas) một thời gian, ngài đã thiết lập Śaṅkara (Śiva).

Verse 24

स्वनाम्ना भरतश्रेष्ठ हंसेश्वरमनुत्तमम् । पूजयित्वा परं स्थानं प्राप्तवान्खगसत्तमः

Hỡi bậc tối thượng trong dòng Bharata, loài chim bậc nhất ấy đã thờ phụng Đức Haṃseśvara vô thượng, lập thánh sở mang chính danh mình; rồi sau đó đạt đến cõi tối thượng.

Verse 25

तत्र हंसेश्वरे तीर्थे गत्वा स्नात्वा युधिष्ठिर । पूजयेत्परमेशानं स पापैः परिमुच्यते

Hỡi Yudhiṣṭhira, ai đến thánh độ Haṃseśvara, tắm gội tại đó và thờ phụng Parameśāna (Śiva), người ấy sẽ được giải thoát trọn vẹn khỏi mọi tội lỗi.

Verse 26

स्तुवन्नेकमना देवं न दैन्यं प्राप्नुयात्क्वचित् । श्राद्धं दीपप्रदानं च ब्राह्मणानां च भोजनम् । दत्त्वा शक्त्या नृपश्रेष्ठ स्वर्गलोके महीयते

Người nhất tâm tán thán Thần Chủ thì chẳng bao giờ rơi vào cảnh khốn cùng ở bất cứ nơi đâu. Và hỡi bậc vương giả tối thượng, khi làm śrāddha, dâng đèn và thí thực cho các brāhmaṇa tùy theo khả năng, người ấy được tôn vinh nơi cõi trời.

Verse 27

त्रिकालमेककालं वा यो भक्त्या पूजयेच्छिवम् । नवप्रसूतां धेनुं च दत्त्वा पार्थ द्विजोत्तमे । षष्टिवर्षसहस्राणि शिवलोके महीयते

Ai dù thờ phụng Śiva ba thời hay chỉ một thời trong ngày với lòng sùng kính, lại—hỡi Pārtha—dâng cúng một con bò cái vừa sinh cho vị bà-la-môn tối thượng, người ấy sẽ được tôn vinh nơi Śivaloka suốt sáu vạn năm.