Adhyaya 219
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 219

Adhyaya 219

Chương này thuật lại lời luận giải thần học của hiền triết Mārkaṇḍeya về Koṭīśvara, một thánh địa (tīrtha) tối thượng ở bờ nam sông Narmadā. Luận điểm cốt lõi là nguyên tắc hiệu lực nghi lễ: tắm thánh (snāna), bố thí (dāna) và nói chung mọi hành vi thực hiện tại đây—dù thiện hay bất thiện—đều trở thành “koṭi-guṇa”, tức được nhân công đức (hay quả báo) lên một koṭi, một “câu-chi” (một crore). Để làm nền cho uy lực của Koṭitīrtha, bản văn nêu các tiền lệ: chư thiên, gandharva và các ṛṣi đã được thanh tịnh từng đạt những siddhi hiếm có tại nơi này. Đồng thời, thánh địa được gắn với trung tâm Śaiva: Mahādeva được an vị tại đây với danh hiệu Koṭīśvara; chỉ cần chiêm bái (darśana) “deva-deveśa” cũng được xem là con đường đưa đến thành tựu vô song. Sau cùng, chương thiết lập một địa lý nghi lễ theo phương hướng: các ẩn sĩ đi theo lộ trình phía nam được liên hệ với pitṛloka, còn các bậc hiền thánh mẫu mực ở bờ bắc Narmadā được liên hệ với devaloka, như một sự xác định theo śāstra. Nhờ vậy, chương kết hợp việc tán dương thánh địa, đạo đức của hành động gắn với nơi chốn, và một vũ trụ quan có cấu trúc theo hai bờ sông.

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं कोटीश्वरं परम् । यत्र स्नानं च दानं च सर्वं कोटिगुणं भवेत्

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Ở bờ nam sông Narmadā có thánh địa tối thượng mang tên Koṭīśvara. Tại đó, tắm gội và bố thí—thật vậy mọi hành vi—đều tăng công đức lên đến muôn triệu lần.

Verse 2

तत्र देवाः सगन्धर्वा ऋषयो ये तथामलाः । कोटितीर्थे परां सिद्धिं सम्प्राप्ता भुवि दुर्लभाम्

Tại đó, chư thiên cùng các Gandharva, và các bậc ṛṣi thanh tịnh vô cấu, đã chứng đắc siddhi tối thượng ở Koṭitīrtha—điều hiếm có trong cõi đời.

Verse 3

स्थापितश्च महादेवस्तत्र कोटीश्वरो नृप । तं दृष्ट्वा देवदेवेशं सिद्धिं प्राप्नोत्यनुत्तमाम्

Tâu Đại vương, tại đó Đại Thần Mahādeva đã được an vị với danh hiệu Koṭīśvara. Ai chiêm bái Đấng Chúa tể của chư thiên ấy sẽ đạt được thành tựu tâm linh vô thượng.

Verse 4

तत्र तीर्थे तु यत्किंचिच्छुभं वा यदि वाशुभम् । क्रियते तन्नृपश्रेष्ठ सर्वं कोटिगुणं भवेत्

Tại thánh địa ấy, tâu bậc vua tối thượng, bất cứ điều gì làm—dù cát tường hay bất tường—mọi quả báo đều tăng lên gấp một koṭi lần.

Verse 5

तत्र दक्षिणमार्गस्था ये केचिन्मुनिसत्तमाः । सिद्धा मृताः पदं यान्ति पितृलोकं ध्रुवं हि ते

Tại đó, những bậc hiền thánh tối thượng an trú theo lộ trình phương Nam, đã thành tựu; khi lìa thân, chắc chắn đạt đến cảnh giới định phần của mình: Pitṛloka, cõi Tổ tiên.

Verse 6

उत्तरं नर्मदाकूलं ये श्रेष्ठा मुनिपुंगवाः । देवलोकं गताः पूर्वमिति शास्त्रस्य निश्चयः

Những bậc đại hiền đứng đầu các ẩn sĩ cư trú nơi bờ bắc sông Narmadā được nói là trước hết đạt đến Devaloka; đó là kết luận xác quyết của śāstra.