Adhyaya 203
Mārkaṇḍeya trình bày Koṭitīrtha như một thánh địa hành hương “vô song”, nơi có sự hiện diện rộng lớn của các bậc siddha và vô số đại hiền triết. Quyền uy của tīrtha được đặt nền trên truyện tích khai lập: sau thời gian khổ hạnh lâu dài, các ṛṣi đã an lập Śiva; đồng thời tôn lập Devī dưới danh hiệu Koṭīśvarī và Cāmuṇḍā (Mahīṣārdinī), cho thấy một quần thể linh thiêng kết hợp truyền thống Śaiva–Śākta. Chương cũng nêu lịch nghi lễ rất cụ thể: vào ngày caturdaśī của kṛṣṇa-pakṣa trong tháng Bhādrapada, khi ứng với nakṣatra Hasta, Koṭitīrtha được ca ngợi là nơi diệt trừ mọi tội lỗi. Văn bản liệt kê các hành trì—tắm thánh (snāna) tại tīrtha, dâng tilodaka, và cử hành śrāddha—khẳng định công đức cứu độ mạnh mẽ và lợi ích cho tổ tiên, kể cả sự thăng giải nhanh chóng khỏi naraka cho một số người được ấn định. Sau cùng, chương nêu nguyên lý “nhân công đức theo nơi chốn”: mọi việc tắm gội, bố thí, japa, homa, svādhyāya và lễ bái (archana) nếu thực hiện nhờ uy lực của tīrtha này đều trở thành “koṭi-guṇa”, tức tăng lên gấp một koṭi lần, khẳng định hiệu lực tôn giáo được khuếch đại bởi chính thánh địa.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश कोटितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागाः कोटिसंख्या महर्षयः
Thánh hiền Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Bấy giờ, hỡi bậc chúa tể cõi đất, hãy đến Koṭitīrtha vô song, nơi các bậc siddha phúc đức và các đại thánh hiền (mahārṣi) đông đến hàng koṭi cư ngụ.”
Verse 2
तपः कृत्वा सुविपुलमृषिभिः स्थापितः शिवः । तथा कोटीश्वरी देवी चामुण्डा महिषार्दिनी
Sau khi thực hành khổ hạnh vô cùng rộng lớn, các ṛṣi đã thiết lập (pratiṣṭhā) Śiva tại đó; đồng thời cũng thiết lập Nữ thần Koṭīśvarī—Cāmuṇḍā, đấng diệt Mahiṣa (quỷ trâu).
Verse 3
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे नृप । तीर्थकोटीः समाहूय मुनिभिः स्थापितः शिवः
Hỡi Đại vương, vào ngày caturdaśī (ngày 14) của nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa) trong tháng Bhādrapada, các bậc muni đã thỉnh mời vô số tīrtha đến hàng koṭi và thiết lập Śiva tại nơi ấy.
Verse 4
तस्यां तिथौ च हस्तर्क्षं सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र तीर्थे तदा गत्वा स्नानं कृत्वा समाहितः
Ngay trong tithi ấy, khi sao Hasta ngự trị—đấng tiêu trừ mọi tội lỗi—hãy đến tīrtha đó, tắm gội thanh tịnh, rồi nhiếp tâm an trú, chuyên nhất.
Verse 5
नरकादुद्धरत्याशु पुरुषानेकविंशतिम् । तिलोदकप्रदानेन किमुत श्राद्धदो नरः
Chỉ với việc dâng tilodaka (nước hòa mè), người ta mau chóng cứu được hai mươi mốt người khỏi địa ngục; huống chi người cử hành śrāddha (lễ hiếu tế tổ tiên) thì còn ban sự giải thoát lớn lao đến dường nào!
Verse 6
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । तस्य तीर्थस्य योगेन सर्वं कोटिगुणं भवेत्
Tắm gội, bố thí, trì tụng thần chú, cúng tế lửa (homa), tự học Kinh Veda và lễ bái chư thiên—nhờ năng lực thanh tịnh của thánh địa (tīrtha) ấy, tất cả đều được tăng lên đến một koṭi lần.
Verse 203
अध्यायः
Adhyāya—nghĩa là “Chương”; đây là dấu kết/đánh dấu kết thúc đoạn văn của chương.